Dáng nằm Bến Tre

Phóng viên Vỉa Hè kể chuyện vui tổng kết năm đón xuân Đinh Dậu

Tranh © Horst Janssen (1929-1995): Họa sĩ Đức

1. 
Từ hôm được Tập Cận Bình, tại chuyến tuần du Việt Nam chính thức mời sang thăm Trung quốc, thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đắc chí đi đứng ưỡn ngực, cứ nhấc chân một bước là phất tay áo lên cao. Lại còn tuyến bố trước bàn dân thiên hạ: „Sẽ lấy người dân là trung tâm phát triển!“. (Nghe thì hay nhưng thực ra ý của đồng chí là dồn người dân vào tâm điểm để khai thác từ mọi phía).
Nguyễn Sinh Hùng đứng sau nói nhỏ với Nguyễn Phú Trọng: " Cái thằng Ba Xạo này bứa lắm, bảo mãi rồi mà nó không chịu viết đơn từ chức!“.
Trọng cười khẩy: " Ta đã có kế trói gô nó lại, cho vào rọ!".

2.
Trong kỳ đại hội Đảng đầu năm 2016, Dũng mặc bộ đồ trắng, đi đôi ủng nguyên soái cưỡi ngựa xông xênh đến Ba Đình. Vài hôm sau bị phe Trọng phê phán dữ dội, Dũng lên ngựa bỏ về Phủ thủ tướng. Về đến cổng phủ, đang phất tay áo lên úy lạo đám bộ hạ râm ran chào, bất ngờ Dũng bị Trọng mật phục sau tường nhô ra quăng cái váy Giang Thanh trùm lên đầu. Trọng le lưỡi, trăm con rắn ngóc đầu nhao tới, đoạn vẫy tay, lính đổ xô ra giật câu liêm, Dũng liền sa hố.

3.
Thực ra từ cuối năm 2015 dân tình đã nghe chan chát tiếng búa đục vọng ra từ văn phòng đồng chí Thủ tướng. Lại thấy hai cậu con trai đồng chí gò lưng lên xuống, mới hỏi đang làm gì. Thợ mộc kháo nhau rằng hai đồng chí ấy đang dạy thợ đóng đinh.
Trò đời oái oăm, hai công tử Nguyễn Thanh Nghị và Nguyễn Minh Triết còn quá non để đóng nhát đinh cuối cùng vào ván thiên.

Có anh thợ mộc hỏi người đóng nhát cuối là ai, Nguyễn Thanh Nghị cởi áo ném xuống đất quát: "Ông Hùng (Nguyễn Sinh Hùng) mang một lão thợ ở Hồ Nam về đóng ván, tên họ nó là ai thì bố tao cũng còn chẳng biết nữa là, việc bọn mày thì cứ đóng đi!".

4.
Thủ tướng lầm rầm: "Trói chặt quá! Cạy ra cho thở chút nào! Thằng Trọng Lú, ông mà đội được ván lên, ông cho cả nhà mày về chầu tổ!”.

Trọng quát: “ Láo, hạ tiện về vườn, ta cho áo dân không thích mặc thì vào áo quan!”.
Thủ tướng mê sảng: "Cái đảng ấy kinh thật, y như cây đa Tân Trào lão Ké trồng năm xưa. Mình lấy gỗ làm thuyền vượt qua mọi thác ghềnh, thoát mọi đòn tấn công của thằng Lú, bây giờ nó lấy gỗ từ đó làm săng chôn mình".
Sắp tắt thở, đồng chí rên lên: “Thương lấy em, thằng đồng chí X, thằng em Ba Ếch rắm rít của anh đây! Anh tha cho em! Em về quê làm người tử tế!“.
Trọng mới mở nắp cho ra.

5.
Từ đó đồng chí miệt mài vào chùa cúng vái.
Nghe dân Sài Gòn xuống đường biểu tình vụ cá chết, ngủ giấc trưa không yên Nguyễn Tấn Dũng ra thắp hương ở Nhà thờ tổ. Khắp nhà chất đầy nước mắm, thùng tô-nô, chum vại, chai lọ. Đồng chí quay sang vợ cằn nhằn: „Cả đời tui hoạt động cách mạng, thiếu gì tiền, mà bà bày cả nước mắm lên bàn thờ!“ Bà Dũng bảo: “Ông về hưu đi chùa thì còn biết gì. Không trữ cho nhiều, nay mai ăn phải nước mắm cá Formosa, tôi lại phải sớm bày ảnh ông lên đó mà ngắm gà cởi truồng sexy!“.

6.
Hận mụ vợ nói mình xa rời thực tế không còn biết gì, đồng chí về hưu xin làm chân giảng viên bồi dưỡng cán bộ.
Tổng bí thư vốn khinh anh y tá luồn rừng kém lý luận mác xít, thân đến tận nơi, bắt đồng chí phải làm bài khảo sát phản ứng của loài ếch theo tinh thần khoa học, khách quan và biện chứng, giao hẹn có vượt qua mới được cầm giáo án bước lên bục giảng.
Theo yêu cầu của Tổng bí thư, Dũng bắt một con ếch, đặt vào vạch.
- Nhảy đi! Dũng vừa ra lệnh, con ếch nhảy vống lên.
Dũng đo đạc và ghi vào sổ: „Loài 4 chân, nhảy xa 2 mét!“
Trọng vác dao bầu ra chặt 2 chân. Dũng luống cuống lại đặt con ếch vào vạch xuất phát.
- Nhảy đi! - Dũng ra lệnh.
Con ếch nhảy bật lên trước.
Dũng lại đo và ghi vào giáo trình: „Còn 2 chân, nhảy xa 1 mét!“
Cuối cùng Trọng chặt hết tứ chi, lại bảo Dũng đưa vào vách xuất phát
- Nhảy đi! - Dũng năn nỉ. Ếch ì ạch, đứ đừ.
- Thế nào? Ghi vào chứ! Trọng hất hàm.
Dũng ghi nhận xét vào giáo trình: „ Bảo rồi mà nó không nghe. Thính giác có vấn đề, điếc nặng!...“
Nhưng rồi thực tế cho thấy Trọng Lú quá lo xa. Trong mấy chục giờ giảng, Dũng chỉ chia sẻ kinh nghiệm. Về sự "ráng làm người tử tế" có thể suốt ngày nói vo, không cần giáo án.

7.
Từ Washington, cựu Tổng biên tập VietnamNet - nhà báo Nguyễn Anh Tuấn hoảng hốt điện về cho Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng:" Em vừa tổ chức thêm được một Giải thưởng quốc tế, định trao cho anh dịp đầu xuân Bính Thân. Bây giờ sao anh, em lạc đến cuối đường hầm chẳng thấy đâu ánh sáng.". Dũng trả lời": " Lão Trọng tắt ánh sáng cả cuối đường hầm, bảo là phải tiết kiệm!“.

8.
Phóng viên tờ Hoàn Cầu hỏi Trọng Lú:"- Có tin đồn đồng chí nay 72 tuổi, ỉa không trúng lỗ, thích dội bô lên đầu, làm sao đồng chí lại được bầu với lá phiếu đạt tín nhiệm cao như vậy?".
Trọng nói: " Mới đầu chính tôi cũng ngạc nhiên, đồng chí biết đấy, đã chủ động ngồi trên thì kiểu nào cũng trúng dưới 100%, cần gì định hướng!."

9.
Miền Trung cá chết trắng bờ. Mấy đồng chí tài môi Đà Nẵng đeo bao toàn thân xuống bì bõm chỗ nước nông. Dân tình la ó. Hôm qua đồng chí Tổng bí thư đi đầu đội tứ trụ mặc quần sịp xuống biển gần khu công nghiệp Formosa khảo sát tình hình thực địa. Kỳ lạ sao, các chuyên gia đu dây không biết bơi, sau 2 tiếng tay không bì bõm, đã lại hớn hở lên được bờ.
Ba đồng chí đều bám vào Nguyễn Thị Kim Ngân. Người đẹp xứ dừa vốn nhẹ dạ, cũng như nhiều hoa hậu nước ta, bụng rỗng 100% . Đầu có lý luận nên chỉ rỗng 50%. Kết luận: phao cứu sinh tuyệt vời, một cái phao câu lý tưởng.
Hỏi: Tại sao nhiều cá chết trên biển? Trả lời: Bởi mấy chó chết ở Ba Đình.

10.
Cả ba đang bám vào phao cứu sinh lý tưởng, bỗng có một con cá chết nổi lách vào giữa đùi người đẹp xứ dừa. Theo phản xạ tự nhiên, bà Ngân nằm ngửa ra, và xòe luôn cả hai bàn tay. Trọng Lú trượt phao uống nước ùng ục.

Cập bờ, Trần Đại Quang kêu lên: " Đừng cô, thấy cá nổi là phải úp mu tay lại, đập như xúc đất đổ đi, mới phải!" (Khổ thân đàn cá ao Bác Hồ bị bỏ đói ba bốn ngày nay để bà thực hành bố thí).
Hàng trăm con cá ao Bác Hồ chết vì bội thực chiều nay. Lấp lánh trên ngực huy hiệu kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, người gác vườn già quê Bến Tre kéo lê bao cá trên lưng càu nhàu: " Nhà sàn hết đất đã không xây hố xí, đói no lại theo định hướng, biết chôn cá chết vào đâu bây giờ, cái đồ phao rỗng".
Mới hiểu vì sao bà Ngân bơi thành thạo bởi là nữ duy nhất trong chi bộ vào mùa lũ bà phải bám vùng đáp bãi tận nhà.

11.
- Anh ơi trông em đằng trước thế nào?
-Cũng được, nhiều hoa văn quê mùa hơi rối!
-Thế đằng mông không hoa thì sao?
-Tuyệt trần! Nhìn em từ đằng sau ai mà chẳng sướng rơn, tốt nhất em hãy bước khỏi nhà Quốc hội!

12.
- Tuyệt vời! Vừa với khuôn mặt em quá cái mũ cối em mua ngoài chợ!
- Nhưng cứ ngửng đầu lên thăm hỏi, nó lại úp xuống khít che kín mặt!
- Thì bởi vậy mà!

13.
Thấy đau đầu không dứt, bà Chủ tịch quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân tìm đến bác sĩ Lương Tâm Mùi. Ông này bảo, cô đừng kích động lung tung, phải xoa đúng chỗ. Liền bày cho bà cách xoa bóp thái dương, vừa xoa vừa niệm: „Bình tĩnh chờ đợi. Chớ vội hô hào“. Làm theo khỏi hẳn, bà mừng quá nghĩ, ông này là thần y chắc sẽ chữa được cả bệnh „dưới không nghe“ của chồng bà, mắc phải từ hồi Trung ương đưa bà ra làm bí thư Hải Dương. Bà đem ông tới bác sĩ Mùi. Mùi bảo, cô ngồi ngoài 5 phút để tôi luyện và niệm chú cùng ông ấy trong phòng.
Lát sau chồng bà Ngân hớn hở ra ngoài.
Từ hôm đó ông khỏe như con trâu vùng đồng bằng sông nước, nhưng cứ trước lúc mây mưa, là chui vào phòng riêng 5 phút.
Tối nọ đúng vào khoảng 5 phút ông xã bỏ đi, tò mò bà ngó vào phòng ông. Thấy ông chồng mắt nhắm nghiền đang may tay dưới rốn, miệng lẩm bẩm: „Sờ được ước thấy, không phải vợ mình!“.

14.
Tại Havana, đúng lúc Nguyễn Thị Kim Ngân vung tay rắc nắm gạo từ gói viện trợ 5000 tấn giúp Cu Ba lên mồ Lider Maximo (Lãnh tụ tối cao), John Bachtell- chủ tịch đảng cộng sản Hoa kỳ- hỏi người bên cạnh:" Bà ấy làm cái gì vậy? Bao giờ Comandante (Tư lệnh) sẽ thức dậy ăn cơm cùng chúng ta đây?“
- „Đến khi đồng chí ấy nhỏm được dậy ngửi bông cẩm chướng và chứng kiến cuộc cách mạng nổ ra ở Hoa kỳ!“- Người kia trả lời.

15.
Trước khi cấy máy tạo nhịp tim cho Hoàng Hữu Phước, bác sĩ trung ương nói: "Tôi có 2 loại đỏ và xanh, đồng chí chọn loại nào?" Phước nói: "Tất nhiên loại đỏ!". Sau ca phẫu thuật, hồi sức, Phước băn khoăn: "Cấy vào trong rồi ai trông thấy, nó khác nhau ở chỗ nào?". Bác sĩ giảng giải: "Đỏ cho phép nghĩ ít, ăn tợn, ngủ gật nhiều, và dễ thở"

16.
Hỏi :"Tại sao cứ có mặt Hoàng Hữu Phước tại các buổi truyền hình trực tiếp họp quốc hội, thì màn hình nhảy múa ruồi bay, mà khi đồng chí bỏ ra ngoài, thì hình lại ổn?" .

Trả lời: "Sóng nhiễu vì đồng chí đeo trong ngực máy tạo nhịp tim của Trung quốc."

17.
Đam nhìn sang bát phở của Phúc nói nhỏ: “-Bát thì mẻ sứt!“. Phúc bảo: „-Nồi nào thì vung ấy!"
Người phục vụ không nói gì.
Lát sau Phúc đòi giấy lau miệng. Người kia đưa đến cuộn giấy tròn.
Phúc giãy nảy:-„ Đây là giấy toilet!“
-Thì mồm nào giấy chùi đó! – Người phục vụ trả lời.

18. 
Đứng dưới lọng bày trong chuyến đi Bắc Kinh, Phúc cảm rất rõ một bãi toẹt rơi vào đầu. Chưa kịp phàn nàn, Phúc đã nhận mảnh giấy của Trưởng ban Lễ tân Trung quốc ấn vào tay:” Đến Trung quốc Tổng thống Obama còn phải xuống thang cởi truồng nữa là! Đồng chí hãy vì đại cục!"
Phúc ngoẹo đầu nín lặng.
Chim có ỉa lên đầu thì cũng đừng tức giận. Hãy vui vì chó mãi mãi chẳng thể nào bay.

19.
Về sự nghiệp tô tượng đúc chuông của đồng chí Tô Lâm, gần đây có giai thoại: Khi Lâm đi qua tượng Trần Quốc Hoàn, Hoàn nghiến răng: " Thằng Tô kia ai bảo mày đúc tượng ông đem bày ngoài công viên. Tốt nhất là mày giữ chặt lấy đám bồ câu, còn ông thì ỉa lên đầu mày!".

20.
Thực ra đồng chí muốn dọn đường để tạc tượng chính mình. Nghe Hoàn nói thế đồng chí chột dạ, nghĩ cho tạc tượng Tô Lâm bằng đá hay hơn. Bèn gửi ảnh mình xuống làng nghề đẽo đá. Mấy hôm sau thợ gửi tượng phác thảo trở lại thấy giống Tô Vàng hơn giống Tô Lâm.
Đồng chí dọa đào mồ tổ tiên người thợ cả lên. Ông này gửi lại bức tượng tạc lần hai hơi giống Tô Lâm nhưng cơ bản vẫn là cục đá. Đồng chí giở ảnh mình ra so, sa sầm mặt lại, than với cậu cận vệ: "Tớ có nét nào giống người thì thằng thợ nó đẽo mẹ nó đi mất rồi!“.

21. 
Tô Lâm nhận điện chúc mừng của Nguyễn Phú Trọng, mặt tiu nghỉu đưa cho Nguyễn Văn Hưởng xem. Hưởng nói:"- Chú đừng nghĩ ngợi nhiều. Bắt được cô Nguyễn Ngọc Như Quỳnh thì công điện trên khen vỏn vẹn 16 chữ ít thế thôi. Còn vàng thì chú cứ đến Formosa theo cân hơi mà nhận!"
Đồng chí bộ trưởng Bộ Công an sốt ruột lại hỏi: "Thế em và bà xã nhà em có cần phải đo cân nặng, kích thước gửi đến để họ định lượng không?"
Hưởng quát:“ Mày ngu lắm! Chúng mày có to nặng như 2 con lợn Bắc Kinh thì Trung quốc cũng tặng cho ngần ấy vàng, họ đâu tiếc gì!“.

22.
Một lão già đứng sau e hèm: “ Tướng quân là quan võ, đồng chí nhọc công nói làm gì, cứ để tôi! “. Vịnh quay đầu lại cười phá lên:“ Lại ông Chí Bảo! Hội đồng lý luận không có ông sẽ có thằng khác, nhưng văn võ song toàn đời nay chỉ có một Chí này mà thôi!“.

Đang cầm cái loa phường, Vịnh đập một cái vào mồm, gẫy tuột cả hàm răng Chí Bảo.
Lại có một cậu sinh viên giơ bài viết của Thượng tướng Lưu Á Châu nói bài này hay lắm. Nguyễn Chí Vịnh sục cái loa phường rách toạc tờ báo, gắt lên: "Lập trường mơ hồ, tiếp tay cho phản động! Trời đã sinh ra Chí sao lại còn đẻ ra Châu!“.

23.
Nguyễn Chí Vịnh quay máy gọi Mã Hiểu Thiên "Em đây! Vịnh đây, đã tìm thấy hộp đen hai máy bay rồi, nhiều mảnh máy bay vỡ nát. Làm sao đây anh?". Thiên làu bàu: "Thì đem sang đây anh làm giám định cho. Nhân thể chú mang theo 20 kg gạo nằm lại điều trị ở Viện tâm thần quân đội Trung quốc mà tĩnh dưỡng hồi phục cho khỏe hẳn, tháng sau mang luôn giám định về!".

24.
Cho phép Rút quân và lại cho Quan hệ - Lại một trang sử oai hùng của Đảng ta:
Viện trưởng Lịch sử Đảng PGS-TS Nguyễn Mạnh Hà uống hết chén thứ 5 say khướt, tâm sự với Nguyễn Danh Tiên - Viện phó: „ Hôm rồi... ở cơ quan mò về nhà lúc 17 h chiều. Tớ loạng quạng bước vào hành lang tối mò, thấy cái mông quen chìa ra, ôm quàng ngay lấy, tưởng là của con ô sin...“
“ Thế thì sao?“ - Tiên chớp chớp mắt.
Hà rầu rầu kể tiếp: „Hóa ra là con vợ mình. Nó mới đẩy mình ra bảo, thôi đi anh, chồng em hay về giờ này. Em có cho thì anh cũng rút ra không kịp!“
(Trong ảnh: đôi chó nhà PGS-TS Viện trưởng Viện Sử Đảng Nguyễn Mạnh Hà) Chó bà bảo chó ông: „ Cứ gì ông, Đảng ta hồi ăn ở với Trung quốc luôn lén lút đi đêm với Liên Xô, hiện nay thì lang chạ khắp nơi. Nhưng từ 01.07.2016 nhà nước sẽ phạt tù tội ngoại tình. Phải các ông lãnh đạo như ông Hà thì cấm có sao. Chẳng may ông phận hèn mắc tội, cứ chịu khó đi tù hai năm đi, ra tù, để gìn giữ hòa bình tôi lại cho quan hệ thôi mà".
Lại động viên: "Tôi sẽ báo cáo đồng chí Bí thư thành ủy Hoàng Trung Hải là ông yên tâm ngồi tù. Trong ấy nghèo nhưng yên bình, lại không phải chạy rông, còn hơn giầu mà không an toàn".
Không hiểu là giống gì, giở lý lịch của ông bà chó thấy ghi rõ: "...người miền Bắc, có trình độ lý luận..." (dưới ký tên: Tô Huy Rứa - Trưởng ban tổ chức Trung ương).

25.
10 h sáng, đại sứ Trung quốc Hồng Tiểu Dũng mang hoa và quà tới biệt thự của Lê Đức Anh. Anh giở gói quà bọc một khẩu pạc-hoọc đồ cổ bằng vàng, thích quá kêu người nhà đỡ lên ghế, nheo một mắt còn lại nhằm bia bắn thử. Bóp mãi vào cái cò bất động, ngón tay quắp lại như sán móc, mới giở hướng dẫn sử dụng ra xem, thấy ghi: ” Kính gửi đồng chí Lê Đức Anh, chúng tôi ghi nhớ vào ngày này 13.03.1988 đồng chí đã ra lệnh cấm nổ súng giúp quân đội Trung quốc ngày hôm sau dễ dàng chiếm thêm Gạc Ma. Chúng tôi kỷ niệm đồng chí khẩu súng đúc liền cò, chúc đồng chí sức khỏe mãi phục vụ sự nghiệp của hai Đảng chúng ta. Chào thân ái và quyết thắng. Tập Cận Bình".
Cũng lúc đó, một người em của 64 chiến sĩ Gạc Ma- là một bộ đội giải ngũ- xách súng đi tìm Anh. Ra đến quảng trường Ba Đình thấy Hội đồng mỹ thuật bày phác thảo tượng đài Lê Đức Anh (theo phương pháp sáng tác hiện thực XHCN, còn chưa khô), liền bắn 25 phát xuyên thủng ngực tượng Anh. Công an quận Ba Đình bắt giải lên Chủ tịch Nguyễn Đức Chung, Chung ngoáy dùi sẵng giọng hỏi:" Sao mày bắn những 25 lần vào ông ấy?". - "Thật tình tôi cũng chẳng còn nhiều đạn hơn!"- Người kia trả lời.

26.
-Con ơi, tổ phụ nhà ta cũng có nghề bánh mỳ gia truyền, không cần bột nở! - Nhạc sĩ Trương Minh Phương trầm ngâm.
- Làm ra bánh thế nào hở bố? - Trương Minh Tuấn nôn nóng hỏi.
- Mày lấy một muỗng bột pha nước vào, rồi lấy cái bơm ra đây!
- Bơm hàn xì ? Để nướng bánh hả bố?
- Mày ngu lắm, lấy bơm xe đạp thôi, bơm không khí vào là được, cứ theo công thức 1 phần bột quấy, 99 phần không khí, đem nướng là xong.

27.
Lại gặp người đẹp có động cơ của nhà đài:
- Em ơi em sao đứng giữa ngã ba khóc thút thít mãi thế này?
- Con chó của em chạy lạc mất rồi!
- Thế nhà em ở đâu?
- Chỉ có nó mới biết! (khóc to hơn).
Thấy đứng đường khóc đến tận khuya, một người qua đường ái ngại quá quay lại an ủi cô nàng :
- Ở đây không có tệ bắt trộm chó, con chó thì nó tự tìm đường về nhà thôi!
- Thế còn em? (khóc tru lên).

28.
Trên cạn bị ném đá dữ quá, Hồng Thanh Quang kéo Tạ Bích Loan và ê kíp dời phòng truyền hình xuống tàu ngầm vừa nhập ở Nga về. Quang nêu sáng kiến treo lên tường tranh của Hữu Ước, nhà thơ - họa sĩ công an danh tiếng. Sau một hồi nghe rú rít khá dài, MC Loan không chịu được, bước vào phòng nước tràn ngập ngụa. Thấy Quang lom khom chỗ nào, nước từ tường phun ra chỗ ấy từ mọi lỗ, Loan dẩu môi cong cớn hỏi " Treo tranh, treo tranh, thủng tường! Thế động cơ anh là cái gì?". Bị đàn bà chua ngoa dồn bốn năm lần như vậy, Hồng Thanh Quang lóp ngóp đứng lên nhăn nhó: "Là cái máy khoan chứ sao nữa!". Từ bụng nhà thơ rơi xuống cái máy khoan made in China, lăn cồng cộc.
Thế mới biết vách tàu ngầm Nga không khó khoan thủng hơn tường nhà.

29.
Trời rét, anh mang quần áo đến người ta để làm gì?", Loan hỏi. Tình nguyện viên ngớ ra: "- Để mặc quần".
Loan dồn tiếp "- Làm gì? Mặc quần để làm gì, động cơ gì`?".

Tình nguyện viên bí quá, nói: "Để ngồi ghế!"
Vị tiến sĩ ngồi cạnh rỉ tai: "-Vừa vừa thôi em, kẻo người ta biết. Lúc nào cũng mặc quần, thì em cũng chẳng được ngồi vào cái ghế 60 phút mở này đâu!".

30.
Khi dốc Quyết Tâm lên, Tập Cận Bình bị người đàn bà luớ quớ cào mấy vết vào rốn, chảy máu. Hai ngón trỏ của chị Phó bí thư cứng đơ ra như hai cái tuốc-nơ-vít, bởi từ nhiều năm chuyên chỉ điểm.

Miếng đau nhớ đời, Tập mơ màng viết thư cho người cào bụng. Dương Khiết Trì chìa cho Trọng Lú thư của Tập Cận Bình gửi Quyết Tâm, ngoài bì thư có bút tích của Tập nhắn Trọng:" 我对她着迷了" (Wǒ duì tā zháomíle -Tôi mê mẩn cô ta rồi). Trọng Lú cầm máy gọi đi. Ngay lập tức Nguyễn Thị Quyết Tâm tái đắc cử.
Về Bắc Kinh Tập cả lo nghĩ ra kế đeo đai vào bụng. Một tối Bành Lệ Viện thụi yêu vào bụng Chủ tịch, lườm nguýt :"-Em ghê đến thế ư, mà anh phải đeo cái áo giáp hộ vệ tiết trinh dày cộp thế này. Hay anh làm sao thế?". Tập tít mắt huyên thuyên: "Anh ra vườn dạo cùng Nguyễn Phú Trọng bị con chó cái nhà hắn ta đớp ngay vào rốn!"
Nhưng con chó Gác Xép nhà Tổng bí thư Việt Nam lại là chó đực. Phải công nhận Chủ tịch Trung hoa biến báo, nói dối thành thần.

31.
Tân tổng thống Donald Trump giơ kéo lên :" Mấy thằng trùm đoàn xiếc 40 năm CHXHCN Việt Nam kia mà còn diễn trò đánh đu ta sẽ thẳng thừng cắt dây cho xem !".

- „Dây cáp thép Trung quốc, sức mấy mà ông cắt"- Huynh cãi.
Donald Trump dứ dứ cái kéo: „Ta cắt cu chúng bay!”.
Huynh, Trọng mặt xanh như đít nhái.

32.
Chủ tịch Hữu Thỉnh than: "Vì số tiền hội phí thu từ 1.000 người trong Hội Nhà văn mỗi năm chưa được 6 triệu đồng, chưa đủ đi thăm viếng một số đám ma!”. Có người hiến kế cho Hữu Thỉnh: nhân đà này, từ Hội Nhà Văn lập ra Hãng Nhà Đòn cung cấp dịch vụ kèn, xe. Bác phó Thiều hoàn thiện nghệ thuật viết điếu văn. Chỉ còn khuyến khích nhiều hội viên sớm từ trần, tự khắc sẽ có kinh phí chi trả.
Năm Đinh Dậu sắp tới, thóc gạo năm nay kém, mà mở chuồng gà tới 1000 con làm sao nuôi nổi. Hữu Thỉnh đổi ý biến Hội nhà văn làm khách sạn. Sáng nay đồng chí nhận bản vẽ kiến trúc số 9 Nguyễn Đình Chiểu, với thiết kế ngôi nhà tầng vách ngăn đôi, kiến trúc nội thất sơ sài, gồm phòng bên trái bày một chồng khay, trong phòng bên phải chỏng chơ cái giường. Không thấy cái bàn viết nào cho mình và mãi không hiểu tính năng của bản phác thảo, Thỉnh gọi điện gắt vị kiến trúc sư: „Vẽ thế để làm gì?“.

Ông kia giải thích gọn lỏn: "Trống cho làm bồi. Mái cho làm nhiệm vụ chính trị!".

©® Phóng viên Vỉa Hè - Januar 2017

Tranh Horst Janssen (1929-1995): Họa sĩ, nhà đồ họa người Đức.

Gác Hoàng Mai

Phạm Kỳ Đăng

 

Tranh Sinaida J. Serebrjakowa

Rồi qua mùa hạ an vui
Gác cao lưỡi kiếm ngậm ngùi vành trăng
Sáng thâu đêm lẽ thường hằng
Ai trong thao thức ngoài mang nỗi niềm
Nhớ nhung - dòng của sầu riêng
Thầm đưa tan nát bóng thuyền xa nhau

Em người hội kiếm nơi đâu
Gió thu còn thổi trên lầu Hoàng Mai
Gương soi kiếm báu, trăng mài.

©® PKĐ 2016

Tranh của Sinaida Jewgenjewna Serebrjakowa (Зинаи́да Евге́ньевна Серебряко́ва (1884-1967): Nữ họa sĩ Nga, đại diện của phái Ấn tượng, từ 1924 sống lưu vong tại Pháp. Sau khi bà mất, một phần tác phẩm được đưa trở về Liên Xô.

Quốc tế Dân tộc - vấn đề về tương lai của những người khuynh hữu châu Âu

Christian Stöcker
      

Tranh của Emil Schuhmacher (1912-1999): Họa sĩ Đức

Những người theo các đảng dân túy đang cưỡi trên con sóng của cảm xúc bay bổng. Trump, Brexit, những kết quả tốt đẹp của ý kiến công luận - Một Quốc tế tân hữu đang ăn mừng. Mà thế chính những thắng lợi của họ rồi chẳng mấy chốc có thể phá hủy cảm xúc cộng đồng.

Ở điểm này trước đây một vài tuần vấn đề liên quan đến một sự việc hiển nhiên gây tác động đến mức nghịch lý rằng trong những năm qua đã hình thành lên một dạng Quốc tế của những người theo chủ nghĩa dân tộc. Trong phần lớn thế giới phương Tây những đảng phái phản động và những người hùa theo cảm thấy mình gắn kết bên nhau, hợp nhất lại qua một cái „Chúng ta“ phân ranh đối nghịch lại cái „Chúng nó“.

Cái „Chúng nó“ trước hết phải kể đến người Hồi giáo, nhưng mà cũng là người đồng tính và những thiểu số khác cũng như tất cả những người lên tiếng bảo vệ những nhóm thiểu số này, ngoài ra còn là „giới tinh hoa“ từ các lĩnh vực chính trị, kinh tế và truyền thông được phác thảo ra một cách mù mờ được cho là đang hoạt động chống lại kẻ thấp cổ bé họng và lợi ích của họ. Không có cái „Chúng nó“ này cái „Chúng ta“ mang tính dân tộc-quốc tế này không hoạt động được.

Đối với tất cả những kẻ cảm thấy mình thuộc về nó, cái „Chúng ta“ có những hiệu ứng dễ chịu: Một cảm giác cùng san sẻ, sức mạnh tập thể, cảm giác giờ đây thuộc về người thắng thế. Những cảm xúc giờ đây hiển nhiên đã mất đi đối với chính những người đi theo những đảng cánh hữu trước tình thế của một thế giới toàn cầu hóa chẳng ai được hưởng lợi lộc gì ngoài thế giới phương Tây, như đồng thời nhiều nghiên cứu thời sự chỉ ra cho thấy. Và cả cái „Chúng nó“ cũng có những hiệu ứng dễ chịu, bởi chưng những sự so sánh xã hội hướng xuống dưới dốc, sự nhìn xuống kẻ khác cũng có thể gây tác động tưởng thưởng.

Cái „Chúng ta“ sẽ nhanh chóng trở nên bé nhỏ

Hiện giờ những kẻ đi theo Quốc tế Dân tộc còn đang cùng nhau ăn mừng những thắng lợi đầu tiên của những người vẻ như chung chí hướng với họ: Những chính phủ suy nghĩ và hành động theo tinh thần dân tộc ở Hungary, Ba Lan và những nhà nước Đông Âu khác, biểu quyết Brexit của người Anh, chiến thắng bầu cử của Donald Trump. Đồng thời cùng với những thành tựu đang lớn mạnh của những người dân tộc chủ nghĩa, những vấn đề của họ cũng bắt đầu: Một Quốc tế mang tính dân tộc chủ nghĩa vậy đấy chỉ có thể hoạt động được như là ảo tượng. Trong thực tế nó phải thất bại ở nghịch lý đưa vào làm nền tảng. Bởi chưng suy cho cùng những đặc điểm mang tính then chốt định nghĩa những nhóm này là những đặc điểm sắc tộc – dân tộc. Bởi cái „Chúng ta“ nhanh chóng trở nên bé nhỏ và rồi bỗng chốc thuộc về „Chúng nó“ lại là những đồng minh của ngày hôm qua.

Điều này cho phép minh họa ở ví dụ Trump và Putin. Với sự hỗ trợ mạnh mẽ bằng tuyên truyền và kể cả bằng tài chính, cánh hữu châu Âu đã điển hình hóa Putin lên một dạng siêu cha già tốt bụng đại diện cho sự hình dung về giá trị có tính phản động của họ. Nhìn chung sáng kiến làm nên hình ảnh này ra đời từ một Think tank Matxcơva.

Bà đảng trưởng đảng Mặt trận dân tộc Marine Le Pen (1) thú nhận sự khâm phục dành cho tổng thống Nga và bà để cho các ông chủ nhà băng Nga có quan hệ tốt đẹp nhất với điện Kremlin tài trợ những cuộc tranh cử của mình. Gauland - Phó đảng AfD (2) và những đại diện hàng đầu khác của đảng này gặp gỡ những hầu cận của Putin; tổ chức đoàn thanh niên của AfD còn muốn hợp tác với cái gọi là Đoàn thanh niên Putin. Và những tờ rơi của những nhóm cánh hữu mới, từ „PI-News“ cho tới „Compakt“ chẳng phải nói ngoan ngoãn đứng ngay về phía của tổng thống Nga. Đồng thời họ dành nhiều thiện cảm cho Donald Trump.

Mỹ sẽ không đặt ra bước ngoặt 180 độ

Nhưng Trump sẽ trở thành tổng thống của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ và với sự nhậm chức của ông nước Mỹ sẽ không một đòn biến hóa thành ra ngay một đất khác. Muộn nhất cho tới lúc lợi ích địa chính trị rất khác biệt của hai đất nước này hiển lộ nhãn tiền, nếu như những phản xạ của những thành viên nội các được Trump chỉ định khởi phát, thì đương nhiên sẽ khó khăn với sự hiệp nhất quốc tế ổn định. Cũng như thế đương nhiên trở nên rắc rối trong việc huy động tất cả những tỷ phú trong lòng chính phủ tương lai của Mỹ thành những người thế nào đó đi tiên phong chống lại giới tinh hoa đồi bại, nhưng đó là một chủ đề khác.

Thí dụ vị bộ trưởng quốc phòng tương lai vừa mới được chỉ định James Mattis tuy sẽ làm vừa lòng cánh hữu châu Âu với sự phê phán của ông về „Hồi giáo mang tính chính trị“. Nhưng có lẽ không thể giả định rằng vị sĩ quan cao cấp của NATO xưa kia tóm lại sẽ coi NATO là thứ có thể bỏ đi, nước Nga là một đồng minh tự nhiên và cử chỉ đe dọa hung hăng của Putin có thể chấp nhận được.

Tuy Michael Flynn - người cố vấn an ninh được chỉ định ủng hộ cho một giảm thiểu căng thẳng trong quan hệ với Matxcơva và đã xuất hiện trên kênh vô tuyến RT của Kremlin – thì ông ấy cũng đã một lần nêu đích danh Putin là „một nhà độc tài toàn trị“. Giám đốc CIA dự bổ Michel Pompeo - người đã từng đòi án tử hình cho kẻ thổi còi Edward Snowden làm rò rỉ tin mật, ai cũng biết đang nương náu tại Nga. Và muộn nhất, cho tới khi phải bàn thảo các chủ đề như Syria hay Iran, những hình dung về mục đích và ý tưởng vô cùng khác biệt của những nhà hoạch định chiến lược Mỹ và Nga mới trở nên rõ nét.

Đá thử vàng với „Breitbart của nước Đức“

Sự thành lập như tuyên bố một chi nhánh Đức theo trang cổng „Breitbart New“ của Trump, cho đến nay được Stephan Bannon – sếp trùm chiến lược mới cực hữu của Trump chỉ đạo, có thể là một thử nghiệm hay cho sự chịu đựng sức bền của cảm giác „Chúng ta“ mang tính dân tộc trên bình diện quốc tế. Sự hào hứng vô biên về nước Nga ăn sâu vào các bộ phận của màn truyền thông Đức hiện đang tồn tại sẽ hầu như không sinh ra phiên bản „Breitbart của nước Đức“ ở dạng tương tự.

Chẳng bao lâu nữa, hoàn toàn dưới bình diện của nền chính trị thế giới, các tín đồ của những Quốc tế phản động mới sẽ đâu đó xác định được rằng sự thống nhất có thực giữa những người thủ lĩnh và những kẻ to mồm của họ ít ỏi hơn nhiều so với mẽ ngoài tỏ ra được cho đến nay. Rằng thái độ cùng nhau bác bỏ những nhóm thiểu số được cho là nguy hiểm sẽ không còn đủ làm nên chất hàn gắn, nếu như những người dân tộc chủ nghĩa bắt đầu thực tế ra tay hành động theo tinh thần dân tộc.

©® Phạm Kỳ Đăng dịch từ tiếng Đức

Nguồn: Spiegel Online

Chú thích của người dịch:

Christian Stöcker: sinh năm 1973, biên tập viên, viết sách, giáo sư ngành giao tiếp kỹ thuật số.

(1) Marine Le Pen: Nữ chính trị gia Pháp, lãnh đạo đảng cực hữu Mặt trận tộc mang khuynh hướng dân túy cực hữu.
(2) Altenative für Deutschland - Giải pháp khác cho Nước Đức - đảng dân túy cánh hữu với khuynh hướng dân tộc chủ nghĩa.

Tranh của Emil Schuhmacher (1912-1999): Họa sĩ Đức, đại diện phái art informel

Lũ hiểm

Phạm Kỳ Đăng

© Alfred Sisley (1839-1899) Họa sĩ phái Ấn tượng Pháp.

Đồng ngập trắng rợn chân trời hoang vắng
Những quen thân bỗng một chốc mồ côi
Co cụm lại vài khóm người gối sóng
Nước ác dâng chừa lại mấy mái chòi

Kim khí lạnh. Nước tanh mùi chết chóc
Xác thú trương như mộ nổi nóc nhà
Ngơ ngác nhìn, đứng trên đó, bợt da
Bày con trẻ thõng cánh tay gầy guộc

Sau lưng, gỗ lao ầm ầm chung cuộc
Hãy im nghe cuồng nộ vặn mình
Trong thác loạn làn mưa run cầm cập
Nỗi đắng cay cố cập bến tử sinh

Trên xứ sở mịt mùng rơi nước mắt
Đang đắm chìm vật lộn gắng tìm nhau
Muông thú, loài người ôm nhau kinh hãi
Dã tâm khơi những dòng ác đục ngầu.

© ® PKĐ 2016

Xem: Văn Việt

Lụt ở Port-Marly. Tranh của Alfred Sisley (1839-1899) Họa sĩ phái Ấn tượng (Impressionism) Pháp.

Bài thơ "Berlin, em - người đàn bà Đức" của Wolf Biermann

Durs Grünbein

Ngày hôm nay thơ thể ballad (1) xem như đã chết. Một trong những đại diện cuối cùng, hay nhất và gây tác động mạnh nhất là Wolf Biermann, vào thứ ba tuần tới sẽ tươi tắn bước lên tuổi 80 (FAZ).

Có những nhà thơ và có những nhà thơ ballad. Với mọi sự nổi tiếng một Friedrich Schiller, một Heinrich Heine một Bertolt Brecht đạt được trong loại hình này, ngày nay những người cuối cùng đang bị đe dọa tuyệt chủng, và thực ra điều đó quả là đáng tiếc. Wolf Biermann- sắp vui tươi tám chục tuổi đời, thứ ba tới ông có sinh nhật - là một trong những đại diện cuối cùng của họ hát ca bằng tiếng Đức. Và ông khá giúp cho câu thơ ballad vươn lên những cung bậc biểu cảm rõ nét cuối cùng, không còn nghi ngở gì nữa, là một địch thủ trong môn phái tổng hợp này. 

Nhà thơ ballad là một người kể truyện lịch sử. Anh ta chiếm hữu tình thế ngoại lệ lịch sử, trong trường hợp lý tưởng anh ta tạo ra nó và tự mình trở thành hiện thân của lịch sử. Trong đó không một ai khác, vào thời CHDC Đức và vượt ra ngoài phạm vi đó, gây tác động mạnh mẽ hơn Biermann, người hoa tiêu tâm thức cộng sản bay từ vùng phía Tây sang, một cậu thiếu niên vùng Hamburg bị giáo dục và thú mạo hiểm đánh dạt sang miền Đông và dưới những tình huống gay cấn đã lại quay trở lại phương Tây. Chí ít ông không phải là người „Ossi“, ông là người cánh tả toàn Đức với cội rễ thuộc về dòng họ trong môi trường cộng sản của nước Cộng hòa Weimar. Từ trường hợp của ông ta học hỏi nhiều thứ về những vụ tai tiếng Đức với Đức. Ông sẽ luôn đứng ở tâm điểm trong một bức tranh toàn nhóm gồm những người tham gia (nhà văn, nghệ sĩ, diễn viên, chính khách). Xung quanh thân thế ông kẻ tham gia hợp lại như mùn cưa sắt tụ theo mẫu hình mà nam châm quyền lực nhà nước điều phối theo hướng tổng quát đẹp mắt. Những sử gia có thể hàm ơn vì những hiện tượng kiểu đó thường chỉ có rất ít ỏi từ họ trong thời gian họ sống ở đời.

Hát ca các thành phố không phải là điều nhỏ mọn

Biermann có trong tay tất cả những gì cần có cho một sự vào vai độc nhất. Ông là con trai người công nhân bến cảng và người cộng sản, cương nghị tới mức thậm chí gánh nhẹ lên vai đời Do thái trong khốn khó tột cùng và cưỡng lại mọi lòng tự hào chủng tộc và giai cấp lạnh lùng quăng thân vào vòm họng của bộ máy tàn sát kiểu Đức. Bà ngoại yêu dấu Meume vượt qua, nhưng cha ông đã bị sát hại ở Auschwitz, bởi vì trong cuộc hỏi cung của Gestapo, từ chối mọi thận trọng, đã nhấn mạnh nguồn gốc Do thái của mình. Những thứ đó đã ghi dấu ấn nên người đàn ông, hiển nhiên được năng khiếu ngôn từ cũng như giác năng định hướng chính trị thả đặt vào nôi. Mãi cho tới những ngày này ông mới phổ cập tiểu sử của mình (tôi lượm lặt ở đây tất cả). Như một kẻ trong số ít ỏi người khác các người hãy chịu trận cho phương châm sống của Goethe: „ Anh khá vượt qua/ Kiểu nào cũng thế/ Là kẻ theo bầy/ Và đừng gãy cổ“.

Wolf Biermann là người hùng của tuổi trẻ tôi. Tôi sớm khâm phục ông. Ở tấm gương ông tôi nhận biết được những lời đúng đắn gây nguy hiểm cho nhà nước tới mức nào. Một số câu thơ được ca lên, lan truyền đi trên các băng ghi âm đã có thể phân rã một hệ thống toàn bộ với Bộ Chính trị, Biên phòng, Quân đội nhân dân và An ninh quốc gia. Lần đầu tiên tôi nghe những câu thơ-ca tại Dresden, tại nhà người cha của người tình đầu đời thủa học trò- những đoạn băng bị cấm ghi âm một trong những concert đầu tiên của ông (một chiếc chăn trải lên chiếc máy cát-xét), và mọi sự xảy ra quanh tôi. Cái miệng lưỡi hỗn, sự bất vị nể chất Biermann đối với các bề trên là một bài học ghi nhớ cho cuộc đời. Sự tháo dỡ quyền lực bằng một số lời hay - những dòng ca như hắt hơi lan rộng ra trên đất nước, đó là bài học của ông. Giờ giảng lịch sử của Biermann là bài hay nhất mà dạo đó ở miền Đông những người trẻ tuổi có thể có được. Giả ước rằng họ cảm nhận được thông điệp của bất tuân lệnh.

Một sự ngây thơ ngữ nghĩa nào đó

Ngày hôm nay tôi muốn nói: vấn đề không phải là thơ hóc hiểm. Người viết bài hát, người songwriter xướng hát, như trong tiếng Anh người ta nói về những người như Bob Dylan (2) hoặc Leonard Cohen (3), là một đẳng cấp hoàn toàn riêng, giải Nobel người này hoặc giải Nobel cho người kia . Đó là những nhà ma thuật về ngôn ngữ chỉ xuống dòng đã đóng ngoặc đơn cho thời đại, đã chiếm lĩnh hẳn những không gian. Thí dụ như các thành phố họ giang cánh phủ lên đó (thần Icarus Phổ bên cầu Weidendamm trên dòng sông Spree). Hát ca những thành phố không phải là điều nhỏ mọn, điều này phải có nghề và Biermann chiếm lĩnh được tay nghề. Chẳng lẽ vô cớ người ta đã bầu ông thành công dân danh dự của Berlin. Trong một ballade ca năm 1962, một năm sau khi xây bức tường, ông hát ca thành phố vừa mới bị cắt chia. “ Berlin, em người đàn bà Đức“ là một bài hát, không thể thiếu được trong các hợp tuyển thơ về chủ đề Berlin.

Trong đó thành phố được tụng ca như một người đàn bà, một mô típ văn học cổ xưa, chắc chắn. Nhưng sau đó là các chi tiết. Được gạch nhấn gấp đôi, một bản thể dân tộc toàn Đức, bây giờ có thứ đó hai lần, như một đất nước từng có hai phiên bản kể từ khi song song thành lập nước vào năm 1949 và sự chia cắt đất nước sau quyết định độc đoán của Walter Ulbricht (4) dựng xây bức tường vào năm 1961. Điều nghịch lý: Sự ly hôn được cắt nghĩa thành kết hôn. Giờ đây người ta được phân ly thành kẻ bị giam cầm và khán giả nhìn từ ngoài. Cảm xúc bè bạn của nhà thơ hướng dành cho những người còn trong đó (với họ ông dành cho tình cảm của người chăm thú đối với những động vật cần bảo tồn trong bách thảo). Quan trọng với ông là những người đàn bà trong tình cảnh này – và người ta biết, có rất nhiều người quỳ xuống chân ông. Quái lạ: Bản thân Margot Honecker (5), First Lady của thể chế (bà bộ trưởng bộ giáo dục thời tôi), tin chắc vào bản năng đã nhận thấy trong ông một đứa con đã mất và ở một cuộc thăm viếng tại nhà đường phố Chauseestraße 131 huyền thoại đã mặc chiếc áo măng tô lông thú vắt vẻo ngồi trên mép ghế bành da như một mụ Potiphar (6) tìm cách quyến rũ ông. Tức là những người đàn bà: họ là những người duy nhất có thể sưởi ấm lòng kẻ muốn làm ra người cộng sản đang bế tắc trong một tình huống lịch sử đã lạc đường.

Như thế với ông toàn thành phố trở thành giấc mơ về người đàn bà có thể cho sống chung với, nếu như điều kiện cho phép một kiểu bồng bột tư tưởng và dục tình như vậy. Một bài thơ trong truyền thống barock: Nhân tính hóa một thành phố như Andreas Gryphus (7) từng làm, bao gồm ẩn dụ và ám chỉ, cả đến phép nghịch hợp cũng không thiếu vắng. Mông mỏng đét như đường phố rộng. Bầu trời xanh – chó – và đấy là siêu thực, ở đây có kẻ muốn đùa chơi với mường tượng. Khô khốc là làn gió Bắc – không làm sao cả, kể cả khách chơi, người tình thành phố gặp gỡ vẻ ơ hờ và lạnh lùng như có thể nghĩ. Qua những dòng viết hắn vận động như xuyên qua những mâu thuẫn (mác xít) nổi bật - kể cả mâu thuẫn thế hệ. Tất nhiên đó là một âm thanh sùng tính đực, nhưng thời thế từng là vậy. Ngày hôm nay không một tác giả trẻ ở Berlin được phép viết những câu thơ như thế này, nếu làm vậy người ta sẽ bắt quỳ gối chịu nhục hình dọc đường Frankfurter Allee. Nếu như vậy hắn sẽ cũng không còn cây đàn dây láy tiếng theo người (cũng không guitar, nếu có may chăng chiếc DJ-Equipment).

Vậy thì hôm nay cảnh tượng gồm hai khổ thơ vẻ bộ ngây thơ như thế này thông báo cho ta biết điều gì? Rằng thành phố là một người đàn bà trói chặt lấy anh ư? Rằng người ta không nhận gì trở lại, nếu người ta yêu cô (những cái hôn nhạt nhẽo) và thế đó vẫn bám lấy cô- phó mặc trao về một địa phận người ta chắc mẩm rằng đã chiếm đoạt được. Từ giác độ hôm nay, tất cả gây tác động như một tập hợp các khuôn mẫu to tát. Nhưng là vậy, như ở một bài hát thời thượng, chính trong đó tiềm ẩn sự hồn nhiên nào đó về ngữ nghĩa, chính là thế mạnh của nó. Bài hát Schlager (bài hát thời thượng ưa thích) là một bậc hao mòn của ballade, một tài sản văn hóa đã đắm chìm, gắn bó với phương pháp của những nhà cổ điển và xét về kỹ thuật hồi tưởng vận hành một cách tuyệt hảo. Có người nói, một bài thơ chỉ khi là bài hát do người hát ca lên (bằng đàn guitar hay kèn harmonika), mới thành khúc quẩn quanh trong đầu. Cả hai câu thơ cuối cùng của khổ thơ tám dòng lặp lại làm thành điệp khúc. Wolf Biermann không những chỉ đọc những gì ông viết, mà còn bằng một giọng nói giàu biểu thức ấn tượng cũng đã dám ca lên „and that has made all the difference.“

©® Phạm Kỳ Đăng dịch từ nguyên tác tiếng Đức (còn sửa)
Nguồn: FAZ-Frankfurter Anthologie

Berlin, em- người đàn bà Đức 

Wolf Biermann

Berlin em người đàn bà Đức
Anh là kẻ hứa hôn em
Ôi bàn tay em sao nhám thô
Vì lửa và băng giá

Ôi chao mông em sao gầy đét
Như phố đường rộng rãi của em
Ôi nhạt thay là những nụ hôn em
- Tôi bao giờ có thể thôi em 

Tôi không sao rời bỏ em đi
Ở bên Tây đứng đó một bức tường
Bạn bè tôi đứng ở bên Đông
Làn gió Bắc là gió làn khô khốc

Berlin, em, người đàn bà tóc vàng
Anh là khách chơi của em, lạnh giá
Bầu trời em xanh lam màu chó thế
- trên đó treo cây đàn láy tiếng tôi.

©® Phạm Kỳ Đăng dịch từ tiếng Đức

Berlin, du deutsche deutsche Frau

Wolf Biermann

Berlin, du deutsche deutsche Frau
Ich bin dein Hochzeitsfreier
Ach, deine Hände sind so rauh
Von Kälte und von Feuer

Ach, deine Hüften sind so schmal
Wie deine breiten Straßen
Ach, deine Küsse sind so schal
– ich kann dich nimmer lassen

Ich kann nicht weg mehr von dir gehn
Im Westen steht die Mauer
Im Osten meine Freunde stehn
Der Nordwind ist ein rauher

Berlin, du blonde blonde Frau
Ich bin dein kühler Freier
Dein Himmel ist so hunde-blau
– darin hängt meine Leier.

Chú thích của người dịch:
Durs Grünbein (sinh năm 1962 tại Dresden): Nhà thơ, nhà viết tiểu luận và dịch giả.

Wolf Biermann: Ca sĩ, sáng tác bài hát, nhà thơ, sinh năm 1936 tại Hamburg, con trai một người Do thái ủng hộ cộng sản chết trong trại tập trung Auschwitz *1950 đại diện CHLB Đức ông tham gia Liên hoan thanh thiếu niên thế giới lần đầu tiên tại CHDC Đức *1953 di cư sang Cộng hòa dân chủ Đức (CHDCĐ), học Triết học, Kinh tế-Chính trị học và Toán tại trường Tổng hợp Humboldt (1955-1963) *1957-1959 Trợ lý đạo diễn ở đoàn kịch Berliner Ensemble* 1960 Bắt đầu viết thơ và sáng tác bài hát *Xây dựng nhà hát kịch Công nhân và Sinh viên* 1962 In tập thơ „Những bài thơ tình“ * 1963 Bắt đầu tình bạn với nhà khoa học bất đồng chính kiến nổi tiếng nhất của CHDC Đức Robert Havermann. *1965 bị chính quyền CHDCĐ cấm biểu diễn và cấm xuất bản với tội danh „Phản bội giai cấp“ và „Tục tĩu“, sau những buổi trình diễn và chuyến du ca dọc CHLB Đức, và đặc biệt sau khi ông in tập thơ Drahtharfe (Thụ cầm dây thép) và ra đĩa hát *Tháng 12 năm 1965 Trung ương Đảng SED ra nghị quyết cấm ông biểu diễn và xuất bản. * Những tập thơ ông xuất bản thuộc về những tác phẩm của văn học hậu chiến được mua nhiều nhất *Sự tước đoạt quốc tịch Wolf Biermann đẩy ông sang Tây Đức vào năm 1976 gây ra sự phản kháng rộng lớn trong giới trí thức và sinh viên hai miền nước Đức, và từ đó ông như biểu tượng cho giới trí thức phê phán chế độ, phản kháng chủ nghĩa toàn trị ở CHDCĐ.* 1984 Giảng viên thỉnh giảng tại Ohio State University/USA. 1993-1995 Giáo sư thỉnh giảng tại trường Tổng hợp Heinrich-Heine-Universität * Nhận nhiều giải thưởng Văn chương* 2006 Nhận Huân chương chữ thập Liên bang – Bundesverdienstkreuz và 1907 được bầu làm công dân danh dự của Berlin.

(1) Lưu ý phân biệt thể ballad thơ và ballade trong âm nhạc
(2) Bob Dylan (sinh năm 1941): Ca sĩ, nhà thơ, nhận giải Nobel văn chương năm 2016.
(3) Leonard Cohen (1934-2016): Songwriter, ca sĩ nhà thơ, nhà văn, họa sĩ người Canada.
(4) Walter Ulbricht (1893-1973): Tổng bí thư đảng SED (đảng cộng sản Đức) từ 1949-1973, theo đường lối cứng rắn stalinit, ra lệnh xây bức tường chia cắt Đông-Tây Đức
(5) Margot Honecker (1927-2016): Bộ trưởng Bộ giáo dục, vợ (trong hôn nhân lần 3) của Erich Honecker, tổng bí thư đảng SED ( đảng Công nhân xã hội thống nhất Đức, tức đảng cộng sản).
(6) Potiphar: Theo Kinh thánh, bà vợ của quan Potiphar vì thất tình đã quyến rũ kẻ bầy tôi Josef. Người này bị đổ tội hiếp dâm và tống vào ngục thất.
(7) Andreas Gryphus (1616-1664): Nhà thơ và nhà viết kịch Đức thời Barock.#

The blonde woman - Tranh của Albert Marquet (1875-1947), họa sĩ Pháp, đồng sáng lập phái Dã thú (Fauvism).

Trăng thượng nguồn

Phạm Kỳ Đăng

Tranh của © Edvard Munch (1863-1944): Họa sĩ người Na Uy.

 I.

Nguồn vắt mảnh mai làn nước
In soi hình bóng một đời
Dầm sương. Gió đâu bới lá
Trút thân, bứt nỗi rã rời.

Bồi hồi chan chứa không gian
Nghe người quệt áo thở than
Thoát sao phận người chèo chống
Đáy dòng khôn xiết lòng cam

Trăng óng vết lòng đêm tối
Kinh cầu nhức nhối hàng song
Nguyện cho hòa chung một khối
Những ai gần mặt cách lòng.

II.

Đỏ sẫm lùm khuya đỗ quyên
Kiên trì cháy riết trong đêm
Trong dãi dầu vơi mất mát
Sáng như ao ước lòng tin.

Trăng dãi hao mòn thao thức
Gối trên trằn trọc đến cùng
Một tối động lòng suối thác
Rót vào lòng nhụy hoa dâng:

Vầng sáng mở gương chiêu tuyết
Chuyến đò chồng chất khổ đau
Suối thác trong veo mật niệm
Bờ xuôi réo rắt nguyện cầu.

©® PKĐ - 2016
 
Tranh của Edvard Munch (1863-1944): Họa sĩ người Na Uy.

Bài thơ "Tháng Chín" của Hermann Hesse

Gerhard Stadelmaier 

Tranh của Paul Gauguin (1848-1903): Họa sĩ Pháp

Dưới giác độ trữ tình, tháng Chín đang lại gần là thời điểm lý tưởng để chết. Và bài thơ này là một đồng thuận tuyệt vời bình thản với kết thúc, nơi Hermann Hesse thế đấy vẫn còn nấn ná lại một hồi.

Hãy hôn vào cánh tay già héo đi! Thần chết là một hiệp sĩ hoa hồng. Với một nhành hoa chết nở điều kỳ diệu trong lẵng an ủi của người mang hoa dành cho đôi mắt „thấm mỏi mệt“ và tựu trung cho tất cả những ai khát khao an nghỉ cuối cùng muốn thu xếp việc này với một gout thẩm mỹ tinh tế và phong thái trầm tĩnh. Và như thế, vào ngày 23.09.1927, Hermann Hesse, khi đó là người đàn ông „ trạc ngũ tuần“, trên những chân thơ ba bốn nhịp lên nhẹ nhàng và lả lướt, đã để cho mùa hè trở thành một ngữ hình rất có nhân tính, vượt qua tầng đời rạng chiếu, nóng hổi - chín muồi, và „ngỡ ngàng và thâm u“, sao mà như sẵn đợi, kiêu hãnh buồn thương trong không khí lạnh rùng mình của tuổi già chầm chậm bước những dốc xuống đi về vĩnh biệt.

Tháng Chín - nhìn ở khía cạnh thơ ca là thời điểm thuận nhất để chết, nếu như hoa vẫn còn hiện diện. Mưa rỏ xuống lòng hoa và hàng ngàn bông phấn bụi nhỏ sắc vàng nhỏ xuống từ cây keo hoang dại với những cành xoáy khá vút lên cao ngỡ hồ dâng tặng đất mồ nghĩa trang trong một cơn cuồng phong mưa vàng cuối cùng những chiếc lá xếp dẻ quạt đối hàng trút xuống.

Người ta không chết trong tháng Tám

Nhưng mà trước đó còn một chương trình đối lại rõ rệt. Sự điên cuồng. Có thể nói như thế trong tháng Tám của đời ông, cũng trong năm 1927, Hesse, hợp với thiên chất, đã đưa Krisis (1) thành thi tập vào tâm điểm cuộc đời và với 56 bài thơ ông lăn lộn trong đất vô cơ của khu vườn đời hoang dã và nghịch ngợm và một lần nữa, một cách cay đắng và trào lộng (và cả một chút gì đó tự thương cảm) buông ra sự bực tức và đớn đau cũng như tiếng reo vui đã trở nên mong manh: “Họ buông xuôi, họ chán đời/ họ bị bỏ rơi, họ lỡ dở/ Và quỉ ơi mái tóc rụng đi”, nhưng rồi những tưởng ” trước khi kết cuộc” một cô gái sà vào cánh tay, ông cởi “áo và quần cô ra/ Và sau đó nhân danh Đức Chúa/ Thần chết đón ta đi. Amen”. Nhưng mà không trong tháng Tám. Trong một thứ kiểu như lên cơn sám hối cuồng nộ trước khi sập cửa ông đã đeo lên mặt chiếc mặt nạ phóng đãng trước giá treo cổ của Villon (2): „A mà tôi nốc và ngấu nghiến/ Không còn tên là gã Hesse/ Nằm bên những mụ đàn bà/ Chà thân mình vào cơ thể họ/ Không thỏa độ bóp cho chết nghẹt/ Rồi sau đó gã đao phủ tới/ và mang tôi đến nơi yên nghỉ“, bởi vì: „Gã Hesse nổi tiếng ấy biến rồi/ Duy ông chủ nhà in nhờ khách hàng mà sống“ (Điều ai cũng biết sau cái chết thực của Hesse vào năm 1962, nhà xuất bản Siegfried Unselds Suhrkamp tiếp tục thoải mái làm và vớ bẫm cho tới hôm nay...). Và „ Tới tai Đức thánh Gioan Rửa tội, gã Herrmann Say khướt cất tiếng“ về tinh cồn của sự tiêu thụ cô-nhắc cấp cao: „Ai biết hoan lạc của cuộc đời/ Hẳn liếm vào mõm mình/ Ngoài ra chúng tôi đáng hưởng/ chết đi thê thảm ở ngày mai“. Nhưng không trong tháng Tám. Ngày mai là „Tháng Chín“.

Nhưng trong khi những bài thơ tập Krisis bướng bỉnh thứ nhạc mèo kêu lảnh lói, bài thơ Tháng Chín với những bộ kèn sáo bằng gỗ (sáo, kèn, oboe) vút cao như cây keo, với âm sắc của đàn celesta, của những biến đổi âm run rẩy của bộ dây và xúc cảm từ tạ mãnh liệt của giọng soprano đã gióng lên một thanh âm giao hưởng khác: tương tự thế, cũng như Richard Strauss (3) trong phần hai của „Bốn bài hát cuối“ đã phổ nhạc „giấc mơ vườn hấp hối“. Và mặc dầu Hesse không thích thú nghệ thuật âm nhạc của Strauss, coi là thứ „điêu luyện, tinh vi, đầy vẻ đẹp thủ công nhưng mà không có trung tâm, chỉ là mục đích tự thân“, thì trong những điệu hò đơn âm và những bước đong đưa giai điệu nhúng hoa vào đó, nơi cơn mưa cung thứ thương cảm ngọt ngào hắt xuống cũng như hát lên ở đây, thì Strauss đã hoàn toàn tuyệt vời bắt trúng vào âm hưởng của từ trần, của cái chết và sự an ủi của bài thơ này: như một sự đồng cảm tuyệt vời và bình thản với kết thúc. Của một ngữ hình quan trọng. Nó có thể nói về bản thân mình:“Kính Cha, thực đã đến thì/ Mùa hạ vô cùng rộng lớn“(4). Nhưng đó lại là một câu chuyện khác.

©® Phạm Kỳ Đăng dịch từ nguyên tác tiếng Đức

Nguồn FAZ – Frankfurter Anthologie

Tháng Chín

Hermann Hesse (1877-1962)

Khu vườn buồn tưởng
Mưa đổ xuống lạnh lòng hoa
Mùa hè đương đầu hồi kết
im lặng nổi phong ba

Từ cây keo cao
Rỏ xuống vàng ròng, lá theo lá
Ngỡ ngàng và thâm u, mùa hạ
Mỉm cười vào giấc mơ vườn hấp hối

Khát khao yên nghỉ, bên những đóa hồng
Lâu chút nữa mùa hạ dừng chân.
Rồi khép lại chậm dần
Đôi mắt lớn thấm màu mỏi mệt.

© Phạm Kỳ Đăng dịch từ nguyên tác tiếng Đức

September

Hermann Hesse (1877-1962)

Der Garten trauert,
Kühl sinkt in die Blumen der Regen.
Der Sommer schauert
Still seinem Ende entgegen.

Golden tropft Blatt um Blatt
Nieder vom hohen Akazienbaum.
Sommer lächelt erstaunt und matt
In den sterbenden Gartentraum.

Lange noch bei den Rosen
Bleibt er stehen, sehnt sich nach Ruh.
Langsam tut er die großen
Müdgewordenen Augen zu.

Chú thích của người dịch:

Hermann Karl Hesse (1877-1962): Nhà thơ, nhà văn, họa sĩ Đức, nhận giải thưởng Nobel văn chương cho tác phẩm văn xuôi và thơ của mình.

Gerhard Stadelmaier: (sinh năm 1950): Nhà báo, nhà phê bình sân khấu Đức.

(1) Krisis: Tác phẩm nhật ký thơ xuất bản năm 1928 sáng tác trong thời gian Hermann Hesse viết Sói đồng hoang.
(2) François Villon ( 1431-1463): Nhà thơ Pháp, tác giả quan trọng nhất của thời Trung cổ hậu kỳ.
(3) Richard Georg Strauss (1864-1949): Nhạc sĩ Đức, được tính về trào Lãng mạn, con trai của nhạc sĩ Franz Strauss, ông nổi tiếng vì nhạc opera, phổ thơ và sáng tác bài hát.
(4) Câu mở đầu bài thơ Mùa thu của Rainer Maria Rilke, thi sĩ Đức.

Tranh của Paul Gauguin (1848-1903): Họa sĩ Hậu Ấn tượng Pháp, tác phẩm ảnh hưởng nhiều mặt lên sự phát triển của Hội họa châu Âu hiện đại.