Thứ Bảy, 16 tháng 8, 2014

Nên theo Việt Nam

Phạm Kỳ Đăng

Bài nói chuyện của đại tá Trần Đăng Thanh tiết lộ khá nhiều về suy nghĩ âu lo kín đáo của giới lãnh đạo tầng cao nhất, và nếp tư duy này không chút mấy thay đổi từ khi những người cán bộ-tuyên huấn tiếp thu học thuyết giáo điều về giai cấp và chuyên chính vô sản, ở phạm vi trong nước được nâng lên thành luận lý lớp lang từ thời chiến tranh lạnh. Lối tư duy bùng nhùng trong những phạm trù vón cục đơn nguyên - tương phản như „ta ><địch“ , „thù >< bạn“, „trắng>< đen“,“chính nghĩa><gian tà“ ,“cách mạng>< phản động“ , „theo >< chống“ v.v., phát sinh nhận thức thiển cận, từ đó gây ra những ảo tưởng, kéo theo đòi hỏi vô lý về lập trường, thái độ và những hệ lụy khôn lường.

Trong quá khứ, khi xảy ra những tình huống cần có tiếng nói biểu lộ độc lập và chủ quyền dân tộc như dạo tháng Mười năm 1962, chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã bỏ phiếu ủng hộ Trung quốc xua quân đội nước này tràn qua biên giới Ấn Độ, và đớn đau thay gửi công hàm tán thành Trung quốc tuyên bố hải phận (1958), cũng như sau này (1974) không phản đối chính quyền Mao Trạch Đông - Chu Ân Lai đánh chiếm Hòang Sa của Việt Nam Cộng hòa. Vào năm 1978, CHXHCHN Việt Nam tán thành LBCHXHCN Xô Viết đổ quân vào Afghanistan. Trong cố công loay hoay xác định kẻ thù chiến lược, nhà nước Việt Nam nhiều khi cực đoan hơn coi “ thù của thù” là bạn, từng giao hảo với nhiều nhà nước độc tài ngang ngược bị cô lập trên thế giới. Ngày nay Việt Nam có nguy cơ tự đẩy mình xuống đứng chung chiến hào với nhiều nhà nước khét tiếng như CHDCND Triều Tiên, Haiti, Cuba, Iran. Cũng như CHDCND Trung hoa, nhà nước Việt Nam không có đồng minh thực sự. Việt Nam đang lẻ loi đứng đơn thương độc mã hơn bao giờ hết.

Chính quyền Mỹ cũng như nhiều nước khác thực hiện chính sách đối ngọai xuất phát trước hết từ quyền lợi dân tộc của họ. Nước Mỹ, quá khứ đặt chân đến Việt Nam trong bối cảnh viễn chinh đối đầu với nguy cơ lan rộng của phong trào cộng sản. Phát động cuộc chiến Việt Nam, nhà nước Mỹ, cho đến khi bỏ rơi miền Nam và Việt Nam, đã để lại gánh nợ máu xương với nhân dân hai miền. Ở thời điểm cuộc chiến đến độ trào máu phơi xương đớn đau nhân lọai, một phong trào chống chiến tranh đòi quân đội Mỹ rút về nước lan rộng khắp nơi. Chính quyền Mỹ bị thao túng bởi những lực lượng hiếu chiến, ở những cao trào chống cộng quá khích, đã ngụy tạo xung đột, gây đảo chính hay đưa quân tham chiến, gây đổ máu vô nghĩa ở nhiều nước, cả trên xương máu của con em mình. Người dân Mỹ không phải hôm nay đây mới biết chính phủ của họ mua thù chuốc óan.

Nhưng những gì nuớc Mỹ mang lại cho văn minh nhân loại không đơn thuần là những giá trị đong đếm tầm thường mà một ông đại tá ngạch tuyên huấn có thể trông thấy được. Nước Mỹ đóng vai trò lớn trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít, và sau đó đi đầu trong cuộc chiến khuất phục chế độ tòan trị thắng phát xít nhưng tàn bạo không kém. Văn hóa Mỹ, giá trị Mỹ ảnh hưởng lên nhiều quốc gia. Người Mỹ gieo mầm và đỡ đầu cho nền dân chủ tại Đức và Nhật -những nước có quá khứ phát xít và quân phiệt-, tạo điều kiện để các quốc gia này đi tới hùng cường. Trong lòng nước Đức hôm qua, khi nhiều người ác cảm với Mỹ kéo xuống đường ra mặt phản đối chiến tranh Việt Nam, chống cuộc can thiệp quân sự của Mỹ tại Irắc, biểu tình đòi Mỹ ký Thỏa thuận về Môi trường và Khí thải, thì cũng vẫn như xưa, hôm nay vẫn có nhiều hiệp hội, nhiều tổ chức chào đón, bênh vực nước Mỹ nhiệt thành. Có người bạn Đức nói với tôi rằng thế giới cần có nhiều nước Mỹ như vậy, bởi nếu châu Âu bị một nhà nước Hồi giáo cực đoan hoặc một quân đội khủng bố tấn công bằng quân sự, ai sẽ lại đứng ra bảo vệ châu Âu, nếu không phải là Mỹ. Đấy thái độ và tình cảm của người dân ở nhà nước dân chủ phức hợp như vậy, mà thế đâu phải là dở. Và ngay tại nước Mỹ, nhân sĩ trí thức, sinh viên cũng như công dân ở mọi tầng lớp chẳng đã hơn nghìn lần xuống đường phản đối chính quyền nước họ vì thực thi những chính sách sai trái.
Tuy nhiên trên tinh thần đề cao dân chủ, nhà nước Mỹ luôn có đồng minh tin cậy. Dù có nhiều khác biệt trong thái độ của các lực lượng đảng phái, Liên minh châu Âu, Nhật, và nhiều nước trong khối Asean sẽ đứng cùng với Mỹ mà không cần gì đến những thứ bùa ngải làm con tin kiểu Mười sáu chữ vàng và Bốn tốt.

Nhà nước Trung hoa hiện nay đang thực thi một chủ nghĩa dân tộc bá quyền không chia sẻ lợi ích gì với xóm giềng và mọi quốc gia trên thế giới. Với đà tăng trưởng kinh tế vượt bực, Trung quốc xây dựng một quân đội hùng mạnh, đáng tiếc không góp phần vào sự ổn định khu vực. Mũi tấn công quân đội chĩa hết sang các quốc gia lân bang kèm theo những yêu sách tréo ngoe về chủ quyền lãnh thổ, trong đó mũi độc nhất hướng tới Việt Nam. Mà ngay từ khi thành lập nhà nước CHDCND Trung hoa, chính quyền này đã gầm ghè ăn cướp, sách nhiễu với mọi nhà nước có chung biên giới. Tuy vậy người khổng lồ Trung quốc hôm nay luôn hở sườn, luôn lộ gót asin dù có hiện đại hóa quân đội mấy đi chăng nữa, bởi Trung quốc không có đồng minh. Cả một biên giới dài rộng hàng nghìn cây số tiếp giáp Mông Cổ, Nga và Ấn Độ dư thừa địa hình để cho đối phương lập căn cứ cách vài trăm km có thể tấn công Bắc Kinh trong chớp nhóang. Về đối ngọai, nhà nước Tàu hung hăng ngang ngược. Chính sách đối nội thù địch với nhân dân, áp bức nhiều sắc tộc, nên tiềm ẩn nguy cơ xung đột và nội chiến. Nguy hiểm hơn, trong ý thức người dân Trung hoa đang say sưa với tinh thần dân tộc được kích động giải tỏa ẩn ức, chưa xuất hiện những luồng suy nghĩ phê phán độc lập. Lớp nhân sĩ trí thức Trung hoa, thời hiện đại vốn đã yếu ý thức nhân văn, nay thiếu vắng hẳn tiếng nói mạnh mẽ lên án nhà cầm quyền ngạo mạn ăn cướp Hòang Sa -Trường Sa hay đưa ra yêu sách độc chiếm biển Đông.

Chẳng lẽ bao bà mẹ trẻ em chết trong cuộc xâm lược Việt Nam năm 1979 không đáng được nhắc tới như nhiều nạn nhân của đợt ném bom B52 vào Hà Nội trong những ngày này kỷ niệm „Điện Biên Phủ trên không“ rầm rộ trên báo chí. Hồn tử sĩ Việt Nam trên mồ biên giới đòi cơn há không phải đòi hỏi người sống thanh tóan ngay cho xong ơn huệ?

Luẩn quẩn trong chiến lược xác định bạn thù, người lãnh đạo Việt Nam đã bỏ qua nhiều vận hội lịch sử. Sau khi từ chối lần đầu gia nhập khối Asean, Việt Nam của bên thắng cuộc, nuớc bần cùng phải cầu hòa ở Thành Đô, bất đắc dĩ phải nhận ra nhu cầu hòa nhập.

Câu hỏi đặt ra sẽ là Việt Nam cần hội nhập vào thế giới, hay thế giới cần hội nhập vào Việt Nam.

Trong bối cảnh ngày càng bị chèn ép về chủ quyền và lãnh thổ chúng ta không nhất nhất phải kích động và lôi kéo theo lề lối „theo ai/chống ai“, bởi vị thế với nền kinh tế èo uột không đủ sức cho Việt Nam hành xử phi thường như vậy. Vấn đề mấu chốt là Việt Nam hôm nay rất cần đồng minh thực thụ. Các nhà lãnh đạo thường xuyên tuyên bố Việt Nam muốn kết bạn giao hảo với mọi người cũng như đang nỗ lực xây dựng nhiều mối quan hệ, như họ nói, mang tầm chiến lược. Nhưng e rằng mối giao hảo nặng thù tạc này thực ra chỉ chiến lược với nhà nước Việt Nam thôi. Các quốc gia dân chủ, thực tâm đều rất mong một Việt Nam giàu mạnh có vị thế ở Đông Nam Á, tuy rằng cũng nói về tầm chiến lược, thực tế không một ai đứng ra che chắn, vì họ nhìn Việt Nam e dè như nhìn chính quyền Trung quốc, chừng nào các nhà nước này chưa đại diện cho ý chí rất khác nhau của mọi tầng lớp và thành phần nhân dân của họ. Chúng ta thử nghĩ mà xem, nhà nước nào trên thế gian này sẽ tôn trọng nhà nước Việt Nam nếu chính nhà nước Việt Nam không tôn trọng người dân để cho họ tự do bầu cử hoặc xuống đường biểu tình vì chủ quyền lãnh thổ, nếu một nhà nước ra khỏi nhà không có vị thế đàng hòang của người chính chủ. Ca-ve không chính danh có thể đi lang chạ khắp nơi, đáng buồn chẳng ai nặng lòng yêu cave cả. Cho nên tốt nhất chính quyền trên hết thẩy nên theo Việt Nam, tức thể theo nguyện vọng của đồng bào, đồng hành cùng dân tộc Việt Nam.

P.K.Đ
Nguồn: BVN

Thứ Sáu, 15 tháng 8, 2014

Ngả Muôn Ai

Phạm Kỳ Đăng

Thuốc nước của ©Emil Nolde (1864-1956), họa sĩ Biểu hiện Đức

Thu vang
Xe xóc càng
Bụi đường bốc mộ.

Lối cúc
Ngả gió mơn man
Vùng quá vãng
Trong nhá nhem sương vạc
Tốp thợ ngõa nháo nhác 

vơ khăn gói,
Nôn nao tiếng quạ dồn
Khẩn thiết lên đường về xứ sở.

Mê man
Người quả phụ
Trở mình dưới thung mây sấm sét
Như quá lượng thần giao cách cảm
Một nỗi nhớ loằng ngoằng như chớp chạy trong đầu.

Nắng hoen
Những giấc mơ thống khổ
Như áo tơi lá lỗ chỗ che thân anh trai điên chăn ngỗng chạy trên đồng
Hồn nhiên hắt cơn mơ xám xịt
Qua cổng tối của trí não
Dun dủi những lỗ tò vò.

Lá úa
Võ vàng mặt con sau ca mổ
Chịu dỗ ngọt ngon, co bé tật nguyền vào phòng đánh thuốc mê
Lúc nhịu mồm cố gọi tên cha mẹ
Ta không tha ta vì sự dối lừa này.

Ngả muôn ai
Chịu hình riêng phận
Suốt đời níu thang dây, kinh hòang cao ốc cháy.

© PKĐ - Ngả Muôn Ai – 2000

Thứ Năm, 14 tháng 8, 2014

Mùa thu (Georg Heym)

Tranh của © Emil Nolde, họa sĩ Biểu hiện Đức
Georg Heym (1887-1912)

Nhiều cánh diều đứng trong làn gió
Múa trong vương quốc khí tầng cao
Trên cánh đồng, trẻ phong phanh áo
Da chấm tàn nhang, vừng trán xanh xao.

Trên biển sóng chói vàng chân mạ
Nhiều chấm thuyền trắng lướt dập dờn;
Và trong những giấc mơ xuôi viễn xứ
Bầu trời đổ ngập bóng mây lam.

Đứng lùi xa trong tĩnh yên bất động
Cánh rừng như một thành phố đỏ son
Những lá cờ của mùa thu, vàng chói
Treo chót tháp cao rủ xuống, héo mòn.

©Phạm Kỳ Đăng dịch
từ nguyên tác tiếng Đức

Der Herbst

Georg Heym (1887-1912)

Viele Drachen stehen in dem Winde,
Tanzend in der weiten Lüfte Reich.
Kinder stehn im Feld in dünnen Kleidern,
Sommersprossig und mit Stirnen bleich.

In dem Meer der goldnen Stoppeln segeln
Kleine Schiffe, weiß und leicht erbaut;
Und in Träumen seiner leichten Weite
Sinkt der Himmel wolkenüberblaut.

Weit gerückt in unbewegter Ruhe
Steht der Wald wie eine rote Stadt.
Und des Herbstes goldne Flaggen hängen
Von den höchsten Türmen schwer und matt.

Bản tiếng Anh:
The Fall

Georg Heym (1887-1912)

Many kites are standing in the breezes,
dancing in the atmospheric veil.
Children stand in fields in flimsy clothing,
bodies freckled and their foreheads pale.

In the golden stubble sea are sailing
tiny ships of whitest, lightest build;
and in dreams of effortless extension
sinks the sky, with clouds of blueness filled.

Far removed, in unperturbed silence,
stands the forest like a scarlet town -
and the autumn's golden flags are hanging
from the towers grave and tired down.

Chú thích của người dịch:

Georg Heym (1887-1912): Trong cuộc đời ngắn ngủi, cùng chết khi cứu bạn là nhà văn Ernst Balcke (1887-1912) trượt tuyết trên sông băng, ông để lại 500 bài thơ và phác thảo thơ, được coi là một trong những nhà thơ quan trọng của ngôn ngữ Đức, là người mở đường cho chủ nghĩa Biểu hiện (Expressionism: còn gọi là chủ nghĩa Xụất biểu) trong văn chương.

Coi như đánh mất cái la bàn mà thôi

Phóng viên Vỉa Hè phỏng vấn đồng chí Nguyễn Phú Trọng – Tổng Bí thư đảng cộng sản Việt Nam

Phóng viên: Thưa đồng chí Tổng bí thư, hành động xâm phạm, cắt cáp tàu Bình Minh 02 , song song với hàng loạt vụ bắt bớ ngư dân đánh cá tại lãnh hải đang gây bất bình, phẫn nộ trong dư luận. Đồng chí có coi những hành vi đó là sự vi phạm chủ quyền hay chỉ là chưa tôn trọng đúng mức  tinh thần Bốn tốt và Mười sáu chữ vàng của lãnh đạo hai Đảng đề ra?

Nguyễn Phú Trọng: Chúng ta, đặc biệt là giới báo chí  không nên quan trọng hoá vấn đề như vậy. Trước hết cần phải tránh những tin đồn thất thiệt của các lực lượng phản động và các thế lực thù địch gây chia rẽ ta và bạn. Tôi xin nhắc lại, đoàn kết hữu nghị sẽ đưa cách mạng nước ta lên một tầm cao mới. Đồng chí nên nhớ vị thế của ta tuy „Chân Trường Sơn đạp sóng Thái Bình“, mà cũng chỉ là bộ phận của cách mạng thế giới, nên trong xu thế tất yếu của thời đại, việc ta hay bạn luân lưu quản lý biển Đông, xét cho cùng đều đi đến thắng lợi như nhau.

Phóng viên: Nhưng họ đã bắt bớ ngư dân và còn vào sâu thềm lục địa thuộc chủ quyền xua tàu thăm dò dầu khí và cắt cáp…

Nguyễn Phú Trọng: Cái này thì tôi phải hỏi lại người lãnh đạo Đảng cộng sản Trung quốc anh em, có thực thế hay không, kẻo gây ra hiểu lầm đáng tiếc. Đồng chí nên nhớ thực tiễn cách mạng ở hai nước chúng ta luôn có những biến cố nhiều phen gây thiệt mạng cỡ nhiều triệu người. Nhưng đồng chí hãy tin tôi đi, đây chỉ là sai sót của địa phương. Trên chỉ đạo bao giờ cũng đúng, luôn luôn đúng. Thậm chí thực tiễn cách mạng thế giới trong suốt thế kỷ qua và mai sau vốn mãi mãi là như thế.

Phóng viên: Nhưng lần này họ vào sát, cách đất liền chỉ 120 hải lý!

Nguyễn Phú Trọng: Thì tôi đã nói rằng tàu hải giám hay bất cứ lực lượng nào ở địa phương đi nữa, khi rời xa trung ương rất dễ manh động và lệch lạc. Ta chỉ coi hành vi này của họ như động thái của người thuộc cấp mất kiểm soát, lạc phương hướng, đơn giản như là họ là đánh mất cái la bàn mà thôi!

Phóng viên: Thưa đồng chí, đồng chí có e ngại rằng những hành vi quá khích gần đây của Trung quốc sẽ dẫn đến leo thang quân sự, và xâm lược như đã từng xảy ra những trận thuỷ chiến ăn cướp đảo tại Hoàng Sa và Trường Sa?

Nguyễn Phú Trọng: Ngày nay làm gì còn chuyện ấy nữa. Chúng ta không nên nhìn nhận sự việc căng thẳng như vậy, kẻo mắc mưu Mỹ và phương Tây. Trong chuyến thăm Trung quốc thời gian tới, tôi sẽ phản ánh vấn đề này lên đồng chí Hồ Cẩm Đào. Công việc nội bộ của lãnh đạo hai Đảng, như đồng chí biết, không thể công khai bàn luận được vì quần chúng dân trí còn thấp, lập trường mơ hồ và nói chung là rất phức tạp. Trong bối cảnh này, toàn thể Nhân dân phải đoàn kết kề vai sát cánh Đảng hơn nữa để trên biển Đông, Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh lại vượt qua hết mọi bão táp, phong ba!

Phóng viên: Xin cảm ơn đồng chí Tổng bí thư.

2012 - PVVH

Thứ Tư, 13 tháng 8, 2014

Ít ra có thể giải quyết từ đường ruột!

Phóng viên Vỉa Hè phỏng vấn đồng chí Đinh Thế Huynh về nhiệm vụ định hướng của báo chí và văn nghệ cách mạng

Phóng viên: Thưa đồng chí Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, đến hôm nay vẫn tồn tại  một thực trạng thế này:  trước Đổi mới dân ta còn dùng báo Nhân Dân để gói hàng và làm giấy chùi ở nhà vệ sinh, bây giờ báo Nhân Dân ta, vốn chẳng nhân dân nào đọc, được xuất bản ra hàng đống, tờ cũ cũng mới như in. Trước tình hình đó, đồng chí thấy rằng cần làm gì để tờ báo mang chức năng là cơ quan ngôn luận đồng thời là vũ khí tuyên truyền của Đảng gần gũi nhân dân hơn, ít ra là tiếp cận sâu sát quần chúng theo cung cách khác?

Đinh Thế Huynh: Trao đổi với đồng chí Lưu Vân Sơn, Trưởng ban Tuyên truyền trung ương của Đảng Cộng sản Trung quốc anh em sang dự Hội thảo lý luận lần thứ 8 giữa hai Đảng trong tinh thần thắt chặt tình hữu nghị thắm thiết, quán triệt phương châm Mười sáu chữ vàng và tinh thần Bốn tốt đang ngày càng đi vào chiều sâu, chúng tôi đã nhanh chóng rút kinh nghiệm thực tiễn khắc phục hiện tượng báo chí của Đảng lơ là xa rời quần chúng. Về vấn đề này, đồng chí Thường trực Ban bí thư Lê Hồng Anh đã yêu cầu đảng ủy các cấp phải xem việc mua và đọc báo và tạp chí của Đảng là nhiệm vụ quan trọng thường xuyên. Sắp tới tôi thay mặt Ban Tuyên giáo Trung ương ra chỉ thị cho mọi cơ quan công quyền phải đọc báo Nhân dân 2 tiếng đồng hồ vào đầu giờ làm việc và trong thời gian đó cấm xì xào thảo luận, cấm ăn quà vặt và đi vệ sinh. Ai vi phạm đuổi ra khỏi biên chế nhà nước.

Phóng viên: Theo dõi những sự kiện xảy ra trước và sau Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, nhà báo chúng tôi ghi nhận rằng cùng một lúc có tới 3 vị lãnh đạo Đảng và nhà nước lên tiếng yêu cầu báo chí giữ vững định hướng chính trị. Một mặt kiên trì định hướng dư luận xã hội, mặt khác yêu cầu báo chí phải thực sự đi sâu vào lòng người, đồng chí Trưởng ban Tuyên giáo có thấy điều này khó thực hiện như kiểu một mình ngồi xổm thuyền chài, vừa một tay phải kéo thuyền về một hướng và tay kia phải nhăm nhe chài lưới quăng cho xa, thả cho sâu?

Đinh Thế Huynh: Thật may mắn cho nhân dân lao động tòan thế giới, các nhà lập thuyết, các vị lãnh tụ và lãnh đạo các nhà nước xã hội chủ nghĩa phe ta đều là những nhà văn, nhà báo bậc thầy. Việt Nam ta còn tiến xa hơn một bậc, các vị tướng lĩnh trong công an quân đội am tường báo chí văn chương hơn người, luôn đi đầu trên các mặt trận của văn hóa cách mạng. Đồng chí Trần Đại Quang và Phùng Quang Thanh đều có lời huấn thị với báo giới rất sâu sắc. Trở lại vấn đề đồng chí băn khoăn, tôi thấy rằng ngay cả trên sông nước đại dương, ở đâu thì vận động cách mạng cũng theo luồng cả, cho nên mới phân định ra trào lưu, chủ lưu, luồng chính, ngòai luồng v.v. Cho nên đòi hỏi của đồng chí Lê Dõan Hợp, báo chí sẽ an toàn và tự do nếu mình đi đúng lề đường bên phải, còn nóng bỏng ý nghĩa thời sự. Kiểu cầm lèo này luôn đúng đắn, luôn mang lại hiệu quả cho báo chí văn nghệ cách mạng Việt Nam đang nhổ neo ra năm châu bốn biển. Ở phạm vi trong nước, nền báo chí và văn nghệ công an và quân đội, tiếp tục tuyên truyền sâu rộng về chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tích cực tham gia và thể hiện vai trò đi đầu trong cuộc đấu tranh chống diễn biến hòa bình trên lĩnh vực tư tưởng, phản bác các luận điệu sai trái, thù địch, phối hợp với dân phòng, thương binh và quần chúng tự phát, chia rẽ, hạ nhục và vô hiệu blogger và các biểu tình viên vì chủ quyền lãnh thổ, củng cố tình hữu nghị sắt son với Đảng Cộng sản Trung quốc v.v, đang là điển hình mẫu mực nhất cho báo chí văn nghệ dân sự soi mình vào mà học tập.

Phóng viên: Cũng trong cuộc gặp gỡ  vừa nêu, đồng chí Bộ trưởng Công an yêu cầu báo chí phải xây dựng hình ảnh đẹp của người chiến sỹ công an nhân dân trong lòng nhân dân. Đồng chí hãy cho ý kiến để chúng tôi tiếp thu, giới báo chí và văn nghệ sĩ có phải đi vào thực tế?  Có phải mô tả chân thực? và lấy chất liệu từ thực tế hay từ đâu để xây dựng hình tượng nghệ thuật lý tưởng nơi đồng chí Bộ trường công an kỳ vọng?

Đinh Thế Huynh: Đương nhiên việc mô tả con người, sự vật phải căn cứ từ hiện thực cách mạng. Nếu không từ hiện thực người ta dễ sinh ra những cảm quan sai lầm lắm. Tôi xin giới hạn vấn đề này vào nghệ thuật tạo hình để đồng chí dễ hình dung. Ngay trong cuộc triển lãm Mỹ thuật tòan quốc vừa qua, tôi thấy nhiều tranh tượng còn lèm nhèm hình ảnh khiến các đồng chí lãnh đạo cứ phải gí mắt vào nhìn, nên tôi phải biện hộ cho sự yếu kém của một số họa sĩ. Đòi hỏi đối với người cầm cọ là: vẽ cái cây phải ra cái cây, hòn đá phải ra hòn đá, chiến sĩ công an phải ra chiến sĩ công an, ai là bạn, ai là thù không thể mập mờ được. Tuy nhiên, vẽ lãnh tụ về thăm xưởng đóng tàu thí dụ như vậy, họa sĩ phải rèn luyện cảm quan hiện thực để làm sao lãnh tụ nổi bật chói lòa trên nền đám đông.

Phóng viên: Tức là đồng chí cho rằng họa sĩ của ta vẫn  chưa nắm vững hiện thực. Hay hiện thực diễn tả ở đây chưa mang tính cách mạng, chưa xứng tầm thời đại như Ban Tuyên giáo đòi hỏi? Theo ý đồng chí, bãi biển trước xưởng đóng tàu có gần triệu hòn sỏi, có nhất thiết phải vẽ đủ bằng ấy hòn? Xây dựng hình tượng lãnh tụ cưỡi trên lưng ngưa, mà đuôi con ngựa có bằng ấy sợi lông, có nhất thiết phải vẽ cho đủ tất tật bằng ấy sợi?

Đinh Thế Huynh: Phải vẽ đủ chứ chẳng nhẽ dùng mầu dùng hình khối khỏa lấp những chỗ trống chỗ khuyết đi chăng. Văn nghệ phương Tây suy đồi vì thế hay đánh lận con đen, bôi xóa hiện thực nên mới nảy sinh ra nhiều khuynh hướng sáng tác và các thứ chủ nghĩa tối tăm, những vị lai, đa đa, trừu tượng, tân hình thức, hiện đại, hậu hiện đại…, tối như hũ nút.

Phóng viên: Thưa đồng chí Trưởng ban Tuyên giáo trung ương, chiểu theo yêu cầu đi sâu vào thực tế cuộc sống, báo giới chúng tôi ngày nay soi đèn đi ban ngày quả hiếm khi gặp được chiến sĩ công an gần gũi nhân dân. Rốt ráo thực hiện yêu cầu nắm bắt thực tế cách mạng để xây dựng tính cách điển hình, chúng tôi chỉ thu thập được chất liệu phản cảm về nhiều công an tra tấn bức tử dân chết trong đồn, quất dùi cui vào người đi đường đến vỡ sọ. Từ những bức tranh ấy chỉ có thể xây dựng nên hình tượng kẻ sai nha mắt đảo như lạc rang, tay này nhón tiền mải lộ, tay kia vung dùi, miệng văng tục, chửi thề, chân đạp mặt người xuống đường vì nước…

Đinh Thế Huynh: Làm gì có người công an nào kém cỏi tiêu cực như thế. Chúng tôi đi đến đâu tòan được các chiến sĩ công an hoan hô, niềm nở tiếp đón. Họ là những người giản dị, dễ thương, gần gũi quần chúng. Tôi cho rằng có chăng chỉ là một hai đồng chí công an, gây bức xúc là do bị báo chí, đặc biệt báo chí ngòai luồng phản ánh không đúng. Có thể mấy đồng chí này chưa phải là người đảng viên, vì đảng viên chúng tôi luôn vì nhân dân phục vụ, vì nhân dân quên mình. Có lẽ số tiêu cực mới chỉ đang cảm tình Đảng, mà vì nôn nóng muốn hòan thành nhanh nhiệm vụ Đảng giao phó, họ đã có những hành động hăng hái quá tay như vậy.

Phóng viên: Công tác định hướng của Ban Tuyên giáo mang lại một kết quả không mấy  bất ngờ. Việt Nam hiện được tổ chức Phóng viên không biên giới xếp hạng 172 trong tổng số 179 nước về chỉ số tự do báo chí. Đồng chí có cho rằng cần phải xiết chặt hơn nữa bộ máy kiểm duyệt?

Đinh Thế Huynh:  Đây là một đánh giá hết sức bậy bạ. Vào tầm tay kiểm sóat, tôi sẽ cho bắt và truy tố theo luật pháp Việt Nam cái tay phóng viên nào xếp hạng nền báo chí của chúng ta theo những tiêu chí thù nghịch như vậy. Chúng ta đang sống ở đất nước có chỉ số hạnh phúc gần như nhất thế giới. Chúng ta có nền dân chủ ưu việt gấp vạn lần dân chủ tư sản và một quốc hội sẽ tuyệt đối ủng hộ Nghị quyết 5. Chúng ta có nền thi ca xứng vào hàng cường quốc, và với sự kiện đồng chí Tổng Bí thư được nhận huân chương Hôxê-Mácti, đất nước ta còn đứng vào vị trí cường quốc về triết học nữa. Đây là sự kiện vang dội trong giới làm triết học trên thế giới, chẳng khác gì Điện Biên Phủ trên không. Huân chương Hôxê-Mácti dành cho những nhà lý luận về nhà nước tiến bộ bỏ qua dân chủ đi lên đảng chủ, vinh dự như giải thưởng Nôben đối với văn học. Hình ảnh đồng chí Nguyễn Phú Trọng, đứng trên bục đài cao của tư tưởng, cổ vũ cho cách mạng vô sản thế giới và rạng rỡ đón nhận huân chương thực đẹp đẽ và cao quí biết bao. Trải qua bốn nghìn năm lịch sử dân tộc ta mới sản sinh ra Đảng Cộng sản Việt Nam và đồng chí Tổng Bí thư, học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, hội tụ và kết tinh phẩm chất của hàng triệu Đảng viên đang ngày đêm trăn trở vì hạnh phúc của nhân dân, nêu tấm gương sáng ngời về đạo đức cách mạng. Báo chí, văn học nghệ thuật của chúng ta, nâng cao tính đảng hơn nữa, hãy xây tượng đài người lãnh đạo đảng viên cho cách mạng thế giới. Đảng ta luôn coi báo chí và văn nghệ là những mặt trận, vậy các đồng chí phóng viên, nhà văn, nhà báo hãy như chiến sĩ mau chóng đứng vào hàng ngũ của mình trong cuộc duyệt binh oai dũng của dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Phóng viên: Trong tinh thần nêu cao tính đảng, một lớp học điêu khắc của trường Cao đẳng Mỹ thuật Hà Nội vừa tổ chức cuộc thi nặn tượng. Tác phẩm của sinh viên nhận giải ba là bức tượng đồng chí Nguyễn Phú Trọng ngồi dưới gốc tre đang đọc thơ Nguyễn Du. Giải thứ hai dành cho sinh viên tạc hình thi hào Nguyễn Du bên đèn đang đọc tác phẩm Nguyễn Phú Trọng. Giải nhất dành cho tác phẩm tạc Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng dưới gốc tre đọc tác phẩm của chính Nguyễn Phú Trọng. Đồng chí có nhận xét gì về tiêu chí trao giải của nhà trường giảng dậy phương pháp sáng tác hiện thực xã hội chủ nghĩa?

Đinh Thế Huynh: Khỏi phải bàn ta cũng thấy đó là một ví dụ tuyệt vời về quán triệt tính đảng trong sáng tác theo phương pháp hiện thực xã hội chủ nghĩa. Hy vọng rằng nay mai nhà trường sẽ đào tạo ra nhiều những nhà họa sĩ điêu khắc kiệt xuất để vẽ tranh nặn tượng lãnh đạo Đảng đặt khắp nơi nơi, đáp ứng nhu cầu hội họp của Đảng ủy và chính quyền nhân dân các cấp.

Phóng viên: Đồng chí có nói, chưa bao giờ Đảng ta thôi khuyến khích nói đúng sự thực. Nhiều văn nghệ sĩ ta, hơn nửa thế kỷ trước từ Nhân Văn Giai Phẩm, chót mải mê đi tìm sự thật đã bị tù đày ra thân tàn ma dại. Hai nhà báo bị đánh sứt trán biêu đầu khi mới đây về tìm hiểu Văn Giang. Sau ngày báo chí Việt Nam, đồng chí Lê Dõan Hợp -cựu Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Việt Nam- vẫn khẳng định không có vùng cấm trong báo chí?

Đinh Thế Huynh: Hiện thực cũng có cái góc khuất của nó. Anh là nhà văn nhà báo phải biết chọn cái góc an tòan, bờ ao bụi cây chẳng hạn, mà tác nghiệp. Đấy cũng chính là cách đi vào lề phải để tác nghiệp an tòan, bảo đảm sự sống còn và tự do báo chí. Nên tránh những chủ đề nhạy cảm, chưa giám hộ chớ có nói vào.

Phóng viên: Tránh mãi như thế cũng mệt, một số nhà báo nước ta than thở rằng họ thèm được nói lên sự thật. Mới đây có nhà báo, nhà văn bị viêm họng cần phải cắt a-mi-đan. Bác sĩ bệnh viện, sau khi hội chẩn và cân nhắc cẩn trọng, đành đưa ra  giải pháp cắt a-mi-đan qua phẫu thuật vào từ đường hậu môn vì họ không được mở miệng. Theo đồng chí xử lý như vậy có đúng hay không?

Đinh Thế Huynh: Yêu cầu đồng chí rà soát và cho dừng ngay lại những ca phẫu thuật đang tiến hành theo phương pháp đó? Chẳng lẽ nền y học của Việt Nam ta, các bệnh viện và và các phòng mạch của bác sĩ Trung quốc lại kém cỏi như vậy. Ít ra có thể mổ giải quyết từ đường ruột!

Phóng viên: Cảm ơn đồng chí Đinh Thế Huynh về những lời chỉ giáo.

2012 - PVVH

Thứ Ba, 12 tháng 8, 2014

Ngày biệt ngục

Tặng Cù Huy Hà Vũ và những tù nhân lương tâm

Chiều vét cạn khỏang không tù ngục,
chỉ còn ngọn đèn ong ong thức qua tuyệt vọng
như anh, tựa song thức bóng sao khuya
thức qua thiếu thời
những đứa trẻ lang bạt ở trần đời khốn khổ
dở giấc mơ với con giống gẫy, đèn hoa táp cánh,
Chiều chiều vét từ khỏang sền sệt ánh sáng
dưới vòm vữa om của u ám lặng câm -
người tù thi gan -
vét khỏang nào cũng trào tuyệt vọng
với thời khắc
điểm canh
bằng lạch xạch ổ khóa, chát chúa gông cùm.

Quê hương anh
dưới nắng nhọc nhằn
vần bánh xe đi thị thành bán sức
lớp lớp người quằn quại,
khói hun đồng những tấm lưng nhễ nhại,
về đây xếp hàng người mất đất cúi đầu nhìn đất.
Vấn cuờng bạo nói lời cương trực,
anh bị trả thù tứ bề
đáp lại đêm đêm
tiếng khóa cùm khô khốc.

Dù lặng câm là đêm, vách trát gió mài sao ngủ,
ai đắp trán cho anh ký ức hầm hập
về miền đất chuyển mùa vẫn
nguyên những hàng đời lắt lay
mất đất phần tổ tiên, phó thân đời nô lệ.

Mặt trời buông xuôi bóng từ lâu,
riêng anh trằn trọc canh thâu, ấp trong lòng vầng dương  
le lói chiếu bầy chim kêu ánh ỏi
qua ô chấn song
rải tràng hạt lung linh nắng muôn lời cầu nguyện
một sáng im nghe, không tiếng khóa cùm.

© P.K.Đ
Nguồn: BVN

Thứ Hai, 11 tháng 8, 2014

Lấy gì làm tin

Phạm Kỳ Đăng

Có tìm thấy cái Ác không? Phóng sự video tức thời của cơ quan Thông tin và Truyền thông do ông Nguyễn Bắc Sơn đứng đầu, lắp ghép thiếu chuyên nghiệp, đưa hình phản bác sự ngược đãi đối với Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ. Góc nhìn từ sau lưng người tù chiếu lên những khuôn mặt cán bộ quản giáo, bác sĩ khiến tôi ngờ ngợ vừa lạ vừa quen. Vẫn là nhiều gương mặt phổ cập gặp hàng ngày, tầm thường và vô hại.

Những gương mặt thừa sai ấy, ở những tình thế và môi trường  khác, có thể biến sắc tai quái. Nhiều người vào cửa khẩu Việt Nam nhớ như in những bộ mặt lỳ lợm xám chì, cục cằn. Và người dân chết oan trong đồn, hẳn còn ám ảnh bóng ma cô dữ dằn của kẻ đánh mình trước khi xuội tay nhắm mắt.

Công an, ở một chế độ khác tuyên thệ vì nhân dân phụng sự, gặp dân sẽ có bộ mặt dân sự, và không có lựa chọn nào khác. Và xã hội dân chủ đa nguyên dung nạp khuyến khích mọi cá tính khác biệt.

Càng nỗ lực trăm phương ngàn kế hòan thiện con người công cụ, chế độ tòan trị, dành cho một mini-thiểu số tác oai tác quái trên nền quần chúng cách mạng vô danh, ở nhiếu cấp độ sẽ càng sản sinh  nhân tố chống lại chính nó. Đặc biệt là cá tính mạnh mẽ, tự chủ trong tư duy và ý thức trách nhịệm, dường như sinh ra dưới sao chiếu mệnh của đơn côi, sớm chịu phận lưu đầy trên quê hương của họ.

Đọc bài những bài viết, những đơn kiện của Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ và cảm nhận kể cả  từ sự xuất hiện qua thước phim dàn dựng của VTT1, tôi hình dung ông thuộc về những người lẻ loi chính quyền tòan trị không thể dung thứ. Ông chẳng có gì chung để mà giãi bầy tâm sự với ông y tá, ông  công an thi hành chỉ thị mật, ở cái nhà nước thay vì bằng luật, cai trị bằng công văn và chỉ thị và lệnh miệng. Giữa ông và họ là một hố ngăn cách lớn ngay từ đầu sẵn chôn vùi mọi nỗ lực gần gụi trong môi trường lao tù. Một giám thị nào khác đại tá Lê Duy Sáu, Phó giám thị trại giam số 5, đến thế nào đi nữa cũng sẽ chỉ xếp lọai thi đua và cho Cù Huy Hà Vũ hạnh kiểm cải tạo thuộc lọai „kém“, vĩnh viễn  như thế, không hy vọng phạm nhân „tiến bộ“.

Phóng sự của một nền thông tin theo định hướng, lại có nhu cầu xây dựng lòng tin, với kết luận không có sự ngược đãi Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ luôn bắt người có lương tri quan tâm tới thời cuộc phải nghĩ tới những điều gì trước thực tế cả một đội ngũ tuyên giáo hùng hậu như vậy không vạch mặt được kẻ cầm đầu tham nhũng, không bắt được quả tang hối lộ trên bàn tay cảnh sắt giao thông. Rất khó tìm ra kẻ đưa tiền đút lót để kiếm đựợc chỗ làm công chức ở thủ đô. Và tuy rằng nhà chức trách suốt ngày lảo đảo vào ra, vẫn không phát hiện tệ nạn mại dâm ở Đồ Sơn và Quất Lâm.

Chỉ có „kẻ lơi dụng dân chủ tuyên truyền chống lại nhà nước“, các blogger, các biểu tình viên chống Trung quốc xâm lược là luôn tìm được bằng xương bằng thịt từ hàng ngũ nhân dân. Việc trừng trị „ những phần tử phản động và thế lực thù địch“ này luôn được lên kế họach, và thi hành vượt định mức do trên đề ra.

Xung quanh một kẻ thù tư tưởng, hẳn là một cá tính khó ưa đối với đám người thừa sai, sự hành hạ và ngược đãi sẵn là khả năng tiềm ẩn duy nhất. Xa đích. Bầy đàn. Đồng lõa.

Ngay từ đầu không tin vào nội dung phóng sự, tôi lại rất tin vào sự tồn tại của sự thật hãi hùng ma hờn quỷ khốc ở đất nước chưa được làm đế quốc, mới là tiền tiêu của một hệ thống nhà nước vị một lý tưởng từng làm mưa làm gió, một ngày cách đây hơn hai thập niên bỗng chốc lụi tàn. Tiền đề mà các nhà nước đó theo đuổi, phần nào cung cách thi hành trong thực tiễn thuần mang tính „đức trị“, cách hành xử với con người, đặc biệt người phê phán nó, tuy nhiên tuyệt đối kém đạo đức và văn minh.

Với những người tù chính trị từ sau Cải cách ruộng đất, ở từng vụ án tạo dựng như Nhân văn Giai phẩm, Xét lại và Chống Đảng và Cải tạo Ngụy quân Ngụy quyền sau 1975 còn nguyên đó sự trừng trị, sự ngược đãi bằng nhục hình, nhiều vụ độc đóan hành quyết khuất chìm trong bóng tối.

Nếu không, sau Auschwitz, Buchenwald đã không có thêm Vòng đầu Địa ngục và Quần đảo Gulag (1).

Chú thích:
(1) The Gulag Archipelago: Quần đảo ngục tù - Tác phẩm của nhà văn Nga, giải thưởng Nôben văn học, Aleksandr Isayevich Solzhenitsyn (1918-2008) viết về nhà tù cải tạo tàn bạo tại Liên Xô chuyên dành cho những người bất đồng chính kiến.

©Phạm Kỳ Đăng

Làm gì đây với Pushkin

Marcel Reich-Ranicki        Mới đây ông hứa nói cho chúng tôi nghe ít nhiều về Pushkin và Chekhov. Chúng tôi chờ đấy. Heinz Bode từ Leipzig ...